Met AI besteden we niet de vervelende klusjes uit, maar ons menszijn

Kunstmatige intelligentie zou de wereld redden. Het zou het klimaat fixen, de medische wetenschap transformeren en we zouden eindelijk onze handen vrij hebben voor de echt belangrijke zaken in het leven. We zijn inmiddels een paar jaar verder en het valt allemaal nogal tegen.

Als ik nu Instagram open, zie ik alleen maar gladde gasten met te witte tanden en een gehuurde Rolex die roepen dat je door de inzet van software geen vinger meer hoeft uit te steken. 'Train je AI-agent en je hoeft nooit meer na te denken!' brullen ze gretig in hun ringlight. We zijn in rap tempo bezig om alles wat het leven überhaupt de moeite waard maakt over de schutting te gooien naar zielloze AI-bots.

Ik vind het namelijk best leuk om te werken. Ik haal veel voldoening uit het zwoegen op een column of het schrijven van een boek. Waarom zou ik het bedenken van grappen en inzichten overlaten aan een serverkast ergens in Amerika? We besteden niet de vervelende klusjes uit, we besteden ons menszijn uit.

Het absolute dieptepunt van deze treurnis is de datingapp Volar. Vergeet het eindeloos swipen door profielen of het bedenken van een enigszins originele openingszin, waarna je toch altijd weer uitkomt op ‘hey’. Bij deze nieuwe dienst hoef je niet eens meer zelf te daten. Je traint simpelweg een digitale kopie van jezelf. Die virtuele kloon gaat vervolgens uitgebreid chatten met de getrainde bot van een andere gebruiker. Pas als jouw bot de andere bot wel ziet zitten, mogen jullie als ongemakkelijke vleesklompen misschien een keer een lauwe havermelkcappuccino drinken in de echte wereld.

Maar hoe gaat dat dan in zijn werk? Leraren op middelbare scholen trekken al aan de bel dat jongeren minder goed zijn in contact maken met elkaar omdat ze zo’n hoge schermtijd hebben en grote delen van de dag door Tiktok swipen. En in plaats van het goede voorbeeld te geven, besluiten wij volwassenen die zwijgende pubers vrolijk te imiteren. Sterker nog, we doen er een schepje bovenop. We besteden het communiceren gewoon helemaal uit.

Ik moet eerlijk toegeven dat ik ook wel eens AI gebruik om een mail te schrijven, of een steunend berichtje te componeren voor een vriendin die in een moeilijke fase zit. Ik voel me op zo'n moment een complete emotionele fraudeur, en ik heb me voorgenomen om hiermee te stoppen. Precies die dingen die ons mens maken, communiceren, elkaar een hart onder de riem steken, worden nu door computers overgenomen. Je knipt en plakt de berichtjes van je match op een datingapp simpelweg in ChatGPT om de perfecte reactie te laten genereren. Je zit dus helemaal niet te flirten met die charmante gozer uit de kroeg, je wordt verleid door een gigantische rekenmachine.

Het hele punt van de liefde is toch juist dat het spannend is? Dat we stotteren, de verkeerde dingen zeggen en per ongeluk een rood wijntje over iemands witte blouse gooien tijdens een eerste date. Dat ongemak is nou precies wat ons onderscheidt van een airfryer. Als we de romantiek en het menselijke ongemak gaan uitbesteden aan stukjes code, kunnen we er net zo goed helemaal mee kappen. Laat die bots maar lekker samen een Vinexwoning kopen. Dan blijf ik wel in de analoge chaos op de bank zitten met mijn man en onze peuter van twee. En de katten natuurlijk.