Is het tijd voor een avondklok voor mannen, zodat vrouwen ’s avonds veilig over straat kunnen?

Stel je voor: we sluiten alle mannen op. Gewoon, na acht uur ’s avonds de deur op slot. Netflix kijken mag, gamen ook, desnoods eindelijk dat kruidenrekje ophangen dat al sinds 2021 in de verpakking ligt. Maar naar buiten? Even niet.

Eind augustus legde het blad Vrij Nederland een vergelijkbaar gedachte-experiment voor aan de luisteraars van hun podcast: is het tijd voor een avondklok voor mannen, zodat vrouwen ’s avonds veilig over straat kunnen? Het is natuurlijk absurd. Je beperkt de bewegingsvrijheid van een hele groep vanwege het gedrag van een klein deel daarvan. We zouden onmiddellijk praten over discriminatie, grondrechten en de vraag of iedereen collectief gek is geworden.

Nog geen twee weken later gebeurde er iets interessants in Delft. Na vier nachtelijke geweldsincidenten tegen vrouwen in en rond de Delftse Hout waarschuwde burgemeester Alexander Pechtold de inwoners. Zijn praktische advies: ‘Verder raad ik u aan de komende tijd samen te fietsen. Let goed op, en op elkaar!’ Een maatregel die ook op het briefje voor groep drie naar de Efteling had kunnen staan: blijf bij je maatje.

Samen fietsen is natuurlijk geen avondklok. Niemand verbiedt vrouwen om alleen naar huis te gaan. En als er ergens ’s nachts vrouwen worden aangevallen, snap ik heel goed dat je denkt: misschien pak ik vandaag niet in mijn eentje dat donkere fietspad. Juist dát vind ik interessant. Want bij het idee dat mannen vanwege mannengeweld hun bewegingsvrijheid aanpassen, zien we onmiddellijk hoe verstrekkend dat is. Bij vrouwen voelt hetzelfde mechanisme – inperken van de bewegingsvrijheid - inmiddels bijna vanzelfsprekend. Een andere route nemen. Je locatie delen. Iemand bellen onderweg. Niet alleen naar huis. Appen als je thuis bent.

Niemand heeft mij ooit verboden om midden in de nacht alleen naar huis te fietsen. Toch fiets ik ’s nachts om zodat ik niet door het Vondelpark hoef, heb ik mijn telefoon in mijn hand, bel ik ondertussen met een vriendin en als ik de fiets wegzet houd ik mijn sleutels tussen mijn vingers geklemd. Dat voelt niet eens meer als een beperking. Dat voelt als…fietsen. Vrouwen passen voortdurend hun gedrag aan om geweld te voorkomen, terwijl de verantwoordelijkheid voor dat geweld bij de plegers ligt.

Op Prinsjesdag maakte het kabinet bekend dat er structureel tien miljoen euro extra komt voor de aanpak van geweld tegen vrouwen, huiselijk geweld en kindermishandeling. Dat is een ontzettend belangrijke stap. Maar daarnaast moeten we ook gaan herkennen hoeveel van onze huidige ‘veiligheidsmaatregelen’ eigenlijk bestaan uit vrouwen die hun vrijheid moeten inperken, terwijl dat van mannen nooit gevraagd wordt. Misschien was dat idee van een avondklok voor mannen zo gek nog niet. Hangt dat kruidenrekje eindelijk, en fiets ik vanavond tenminste fluitend door het Vondelpark.