Work besties zijn goud waard, maar wel alleen als je deze regels in acht houdt

Een work bestie met wie je je werksores en zelfs privézaken kunt delen, is goud waard. Moet je alleen wel wat regels in acht houden. 'Als leidinggevende trok ik haar totaal niet.'

Niet kunnen wachten om naar je werk te gaan om je collega in geuren en kleuren te vertellen over die date die tot diep in de nacht doorging. Elkaar alleen maar aan hoeven kijken als je manager weer eens een van haar afgezaagde 'motivational speeches' houdt. Of elkaar moed inspreken vlak voordat je gaat pleiten voor salarisverhoging. Een work wife of gewoon een paar leuke collega's kunnen een saaie werkdag veranderen in een feestje of op z'n minst een dag die wél door te komen is.

De bekende psychotherapeut Esther Perel noemde werkvriendschappen op haar Instagram laatst 'een unieke vorm van kameraadschap omdat ze ontstaan binnen de structuren en druk van arbeid en prestatie. Wat ze zo bijzonder maakt is niet hoe goed collega's ons kennen, maar in hoeverre we er voor elkaar zijn.' De reacties op haar post waren al even interessant. Iemand reageerde dat werkvriendschappen helemaal niet zo stevig zijn: door stress en prestatiedruk lijken ze veel dieper en betekenisvoller dan ze daadwerkelijk zijn. Velen spraken dat tegen: de moeilijkheden op het werk en eerlijke, directe gesprekken die ze daarover met elkaar hadden gevoerd, hadden tot vriendschappen voor het leven geleid.

Lees ook: Strikt geheime WhatsApp-gesprekken en nog 9 dingen die jij en je work bestie herkennen

So happy together
Arbeids- en organisatiepsycholoog Angela Koolmees ziet vooral veel voordelen van vriendschappen op het werk. 'Vraag iemand wat hij of zij belangrijk vindt op werk en het antwoord is bijna altijd: leuke collega's. Vriendschappen dragen dan ook bewezen bij aan meer werkgeluk. Ze zorgen voor meer motivatie, gezelligheid, steun, ontspanning en veiligheid. Je weet elkaar makkelijker te vinden, werkt soepeler samen en bent opener naar elkaar omdat je elkaar vertrouwt. Ze kunnen werk dusdanig veel fijner maken dat ze zelfs verzuim voor komen. Met een hechte groep houden werknemers het langer vol. Leidinggevenden doen er dan ook goed aan om vriendschappen niet te ontmoedigen.'

Ook het Friends at Work Survey Report van KPMG uit 2024 onder duizend fulltime werknemers laat dit zien. 81 procent van de werknemers vindt vriendschappen op werk 'zeer belangrijk' en 79 procent heeft minstens één hechte werkvriend. Vriendschappen vergroten betrokkenheid (83 procent), werktevredenheid (81 procent) en verbondenheid met de organisatie (80 procent). 43 procent zegt dat hechte werkvriendschappen vergeleken met andere werkrelaties de grootste positieve impact hebben op hun mentale gezondheid. Ze fungeren als klankbord en bron van empathie in moeilijke tijden (48 procent), bevorderen de veerkracht (42 procent) en versterken het gevoel van persoonlijke verbinding en erbij horen (41 procent).

Marissa King, hoogleraar organisatiegedrag aan de Yale School of Management, benadrukt daarnaast in een interview met Microsoft dat sociale steun van collega's stress vermindert, burn outs helpt voorkomen en de productiviteit verhoogt. Volgens King is het bovendien belangrijker één hechte werkvriend te hebben dan meerdere oppervlakkige.

Lees ook: Vergeet de bila en vrijmibo: dit zijn de werkwoorden van 2026 (en wat ze betekenen)

Vrienden voor het leven
Kim (30) had zo’n work bestie. Ze ontmoette Milou toen ze als stagiair voor een mediabedrijf werkte. 'Het was liefde op het eerste gezicht. We raakten met elkaar in gesprek aan de lunchtafel en we hebben elkaar nooit meer losgelaten. We zijn totaal verschillende types, maar juist daardoor vonden we elkaar. In een onrustige periode bood ik haar stabiliteit én een plek om te wonen. Zij leerde mij op haar beurt Amsterdam kennen en hielp me uit mijn schulp te kruipen.

Ik vond mijn baan al fantastisch, maar alles kunnen bespreken met je bestie maakt het nog mooier. We praatten over alles: dates, twijfels, successen. We wandelden vaak samen tijdens de lunch en bespraken dan serieuze dingen, zoals hoe je om salarisverhoging vraagt. Toen Milou eens een paniekaanval kreeg, herkende ik het meteen en ging ik met haar naar buiten. Achteraf zei ze dat ze dat niet zo snel had durven delen met een gewone collega.

Andersom sleepte zij mij door momenten heen waarop ik wat onzeker werd van de feedback die ik van mijn leidinggevende kreeg; zij legde uit dat dat er gewoon bij hoorde. Collega's zagen ook dat we vriendschapsverliefd waren en vonden dat vooral grappig - met veel van hen ben ik trouwens ook bevriend geraakt. Onze vriendschap is nu jaren later nog net zo hecht als toen; we bellen elke dag en zijn een soort familie van elkaar geworden. We blikken er vaak op terug hoe bijzonder het is dat we elkaar op het werk hebben gevonden.'

Buitengesloten collega's
Volgens een The World Economic Forum-artikel uit 2023 over werkvriendschap kletsen werkvrienden het liefst over liefdesleven (58 procent), gezondheidskwesties (53 procent), financiële zaken (33 procent) en conflicten met collega's (64 procent). In dat laatste schuilt ook meteen het gevaar van een hechte vriendschap op het werk: een werkvriend zal misschien net iets te makkelijk partij voor je trekken, waar andere collega’s de pest in kunnen hebben. Die kunnen zich sowieso buitengesloten voelen als er te veel over privézaken gekletst wordt. Koolmees: 'Hoe leuk je elkaar ook vindt, de ander blijft naast een vriend een collega en jullie vriendschap speelt zich dus ook af in een zakelijke context. Denk dus na over hoe jullie samen in een team functioneren: trekken jullie je samen terug of blijven jullie open naar andere collega’s? Het is prima om veel over privézaken te praten als dat in een gezellige en open sfeer gebeurt. Maar zodra jullie de hele tijd onderonsjes hebben en praten over dingen die alleen jullie begrijpen, krijg je scheve blikken en denken collega’s dat jullie elkaar steeds de bal toespelen.'

Het risico op buitensluiting van anderen komt ook naar voren in het onderzoek Friends Without Benefits: Understanding the Dark Sides of Workplace Friendship (2018) van Nancy Rothbard en Julianna Pillemer. Daarnaast beschrijven zij hoe de eigenschappen van vriendschap informeel, vrijwillig en gericht op emotionele steun kunnen botsen met de duidelijke rollen en zakelijke beslissingen die een bedrijf juist nodig heeft. Vrienden vinden het bijvoorbeeld lastig om elkaar tegen te spreken in een vergadering of laten zich overtuigen van een standpunt dat zakelijk gezien niet het beste is. Toch zeggen Rothbard en Pillemer niet dat vriendschap op het werk slecht is. Managers kunnen helpen door bijvoorbeeld lunches te organiseren waar mensen uit verschillende sociale groepen met elkaar in contact komen. Bevriende collega’s moeten zich realiseren dat dit effect kan hebben op anderen en met elkaar afspreken professionele en eerlijke feedback te blijven geven.

Lees ook: Huilen op de werkvloer, 'kan' dat eigenlijk?

Neerbuigende appjes
Misschien hadden deze inzichten de werkvriendschap van Mandy (28) kunnen redden. 'In een halfjaar tijd werd ik dikke mik met een zakelijk contact. We zagen elkaar privé steeds vaker en deelden al snel alles met elkaar. Het ging helemaal mis toen ik haar akkoord voor iets nodig had en ik haar ietwat gestrest appte of ze er al naar had gekeken. Dat had ze niet, dus ik stelde voor haar feedback later te verwerken. Ze appte pisnijdig terug dat dat niet de bedoeling was en dat ik haar maar eerder had moeten mailen. Ik appte haar terug of we het leuk konden houden, we waren boven alles toch vriendinnen? Ze ging vervolgens helemaal los, noemde me kinderachtig en onprofessioneel. Ik wist dat ze zakelijk een pitbull was, maar deze explosie ging mij vooral als vriendin gewoon te ver. Ik heb haar apps genegeerd en we gaan elkaar zakelijk volledig uit de weg – ik mail nu met haar collega. Het gekke is dat niemand dit weet omdat we onze vriendschap en werk strikt gescheiden hielden, maar misschien wel té, denk ik nu...'

Ondanks de voordelen van werkvriendschappen zou je je dan ook af kunnen vragen of je niet better safe than sorry kunt zijn en er maar beter überhaupt niet aan kunt beginnen. Niet iedereen heeft dan ook behoefte aan een work wife, ziet Koolmees. 'De een is nou eenmaal mensgerichter dan de ander. Daarnaast hangt het af van wat je van werk verwacht: als je werk en privé liever strikt gescheiden houdt, dan ontstaat er vanzelf meer afstand. Maar als werk voor jou iets is wat gezelligheid, sociale contacten en verbinding brengt, dan mag privé daar best een beetje doorheen lopen. En ja, dan kunnen er net als in elke vriendschap spanningen of ruzies ontstaan. Het is zaak die uit te praten en er in elk geval niet anderen in te betrekken. De impact van openlijk kibbelende vrienden op het team is namelijk groot. De sfeer verslechtert, mensen kiezen partij en gaan er met elkaar over praten.'

Lees ook: Werken hoor je toch gewoon… hard te doen?

Bestie wordt boss
Het ingewikkeldst is het misschien wel als de machtsdynamiek verschuift wanneer een van de twee leidinggevende van de ander wordt. Stond je gisteren nog als gelijken te lallen in de kroeg, is de ander vandaag opeens jouw 'meerdere' die jouw beoordelingsgesprek leidt. Koolmees: 'Gelukkig zie ik ook dat vriendinnen dat goed aanpakken en professioneel doorgaan, maar ik hoor ook regelmatig dat ze het moeilijk vinden de ander te accepteren als leidinggevende. Of er ontstaat venijn: waarom kreeg zij die promotie wel en ik niet? Soms is het dan beter als een van de twee naar een ander team of een andere afdeling gaat, dan zit er meteen minder lading op.'

Eva (37) raakte juist bevriend met haar leidinggevende, al ging dat uiteindelijk ook wringen. 'Zij leidde het bureau en ik was haar enige werknemer. We waren de hele tijd samen en deelden steeds meer over onze privélevens. Uiteindelijk groeide onze werkrelatie uit tot een vriendschap: we leefden met elkaar mee als er privé iets speelde, gingen na werk samen uit eten en bezochten elkaars verjaardagen. Ik vond haar als vriendin helemaal fantastisch, maar het werd voor mij steeds lastiger haar als leidinggevende te zien. Ze liet dan een heel andere kant van zichzelf zien – ze riep continu dat zij toch echt degene was die aan het roer stond – en dat irriteerde me, ook omdat we over best wel wat dingen anders dachten. Uiteindelijk besloot zij door allerlei omstandigheden een stapje terug te doen en werd zij mijn gelijke. Onze relatie verbeterde daardoor aanzienlijk en onze vriendschap is enorm gegroeid. Uiteindelijk werken we nu samen aan diverse opdrachten en dat gaat supergoed.'

Of werkvrienden échte vrienden zijn, weten we vaak pas als onze wegen scheiden. Je zal niet de eerste zijn die na een etentje met ex-collega’s merkt dat je elkaar niks meer te melden hebt nu je het niet meer over Hans van de helpdesk, Mo van marketing of de stress van Project X kan hebben. De tijd zal het leren of iemand een werkvriend was – wat op dat moment ook veel waarde had – of een échte vriend die je toevallig op werk hebt ontmoet.

Dit artikel staat in &C's maartnummer 'Moet dat nou?' dat nu in de winkels ligt.

Hier shop je de nieuwste &C