Komt het ooit nog goed na vreemdgaan en andere dingen die je altijd al aan een relatietherapeut wilde vragen

Of je nu dolgelukkig bent, je relatie aan een zijden draadje hangt of als doorgewinterde single door het leven gaat: we zouden heel graag eens in het hoofd van een relatietherapeut kijken. Of nou ja, met ongegeneerd een aantal vragen afvuren nemen we ook genoegen.

En als we iets in ons koppie hebben dan doen we dat. Relatietherapeut Joey Steur - eigenaresse van Praktijk de Liefde en auteur van het boek Uit je liefdesdip - geeft antwoord op de vragen die je altijd al aan een relatietherapeut had willen stellen.

Welk probleem zie jij het meest voorbijkomen?
'Stellen die elkaar in de loop van de tijd zijn kwijtgeraakt. Niet van de ene op de andere dag, maar langzaam, vaak zonder dat ze het doorhadden. De liefde is er nog wel, maar het contact is dunner geworden. Ze voelen zich alleen, zelfs als ze samen op de bank zitten. Gesprekken lopen vast, kleine ergernissen worden grote ruzies, of het wordt juist stil. Onder die patronen zit iets heel menselijks: het verlangen om weer gezien en begrepen te worden.'

En dan?
'Dan komen mensen bij mij met de vraag: ‘Kunnen we hier nog uitkomen?' En ja, dat kan. Als de bereidheid er is om naar binnen te kijken, om niet alleen naar de ander te wijzen maar ook stil te staan bij wat er in henzelf gebeurt, dan ontstaat er weer ruimte. Ruimte voor zachtheid, voor oprechte gesprekken, voor opnieuw kiezen voor elkaar. Soms begint dat met iets kleins, een aanraking, een blik, een gesprek waarin iemand voor het eerst in lange tijd zegt: 'Ik heb je gemist.''

Wat zijn de tekenen dat het écht niet meer goedkomt?
'Soms is de afstand tussen twee mensen zo groot geworden dat nieuwsgierigheid verdwijnt. De wil om te luisteren is weg. Aanraking voelt vreemd of zelfs onveilig. Dan wordt het spannend.’

Lees ook: Met deze basisprincipes krijg je een beter seksleven, volgens een populaire intimiteitscoördinator

Denk je stiekem zelf ook wel eens: dit komt niet meer goed?
'Ja, soms denk ik weleens: deze twee zijn elkaar zo kwijtgeraakt... Maar ik heb geleerd om dat oordeel niet te snel te vellen. Want wat me blijft raken, is hoe veerkrachtig liefde kan zijn. Soms is er maar één moment nodig, een onverwacht eerlijk woord, een blik vol spijt of zachtheid om iets te openen wat muurvast zat. En dan voel ik het weer: het is nog niet te laat, als ze het allebei echt willen. Liefde kan je zeker herontdekken, maar wel door voor elkaar te blijven kiezen. Ieder dag opnieuw.'

Komt het ooit nog goed na vreemdgaan?
'Ja, maar het wordt niet meer zoals het was en dat is vaak precies de bedoeling. Vreemdgaan haalt alles overhoop: vertrouwen, veiligheid, het beeld dat je van jezelf en de ander had. Je komt in een soort niemandsland terecht waarin niets meer klopt. En dat doet pijn. Maar juist dat moment, waarin alles op scherp staat, biedt ook de kans om opnieuw te kiezen. Niet om terug te gaan naar wat was, maar om iets op te bouwen wat eerlijker is, wijzer, meer geworteld in wie je nu bent. Als beide partners bereid zijn om echt te kijken: Wat ging er mis? Wat werd er gemist? Wat heeft de relatie nodig om te helen en te groeien?  dan kan er iets ontstaan dat dieper en
sterker is dan ervoor.'

Is het normaal om soms gevoelens voor een ander te hebben? En moet je daar dan altijd iets mee doen?
'Het is menselijk. Verliefdheid, fantasieën, aantrekkingskracht, dat hoort bij het leven. Het betekent niet dat je relatie niet klopt. De gevoelens die je hebt voor een ander - bijvoorbeeld spanning, verlangen, gezien worden - zijn soms geen teken dat je weg moet bij je partner, maar een signaal dat er iets ontbreekt of vastzit in je huidige relatie waar je aandacht aan mag geven. Dus: de aantrekkingskracht naar een ander is vaak geen ‘bewijs’ dat je relatie niet goed is, maar een uitnodiging om juist in je eigen relatie opnieuw de verbinding, levendigheid of eerlijkheid op te zoeken. Bijvoorbeeld: Wat mis ik in ons samenzijn? Wat deel ik niet meer met jou? Durf ik nog eerlijk te zijn over mijn verlangens? De echte uitnodiging is dan: brengt dat wat nu in het geheim of in een ander tot leven komt, weer terug in je eigen relatie.'

Lees ook: Tindertrauma: 'De tweede date kwam ik erachter dat hij begeleid woont'

Hoe weet je of je nog bij elkaar bent uit liefde of uit gemak?
'Veel mensen stellen zichzelf op een gegeven moment de vraag: Zijn we nog samen uit liefde, of blijven we bij elkaar omdat het vertrouwd is? En dat is geen vraag die je met je hoofd alleen beantwoordt. Het is iets dat je vaak voelt in wat er ontbreekt. Wat ik veel hoor in mijn praktijk is het gemis aan geraakt worden. Niet per se letterlijk, maar emotioneel. Het gemis aan het gevoel dat je ertoe doet voor de ander. Aan dat spontane lachen om kleine dingen. Aan de magie van het begin, toen je elkaars gezichten nog bestudeerde en ieder gebaar iets losmaakte. Liefde is niet altijd licht of groots. In een lange relatie is het logisch dat de intensiteit verandert. Maar zelfs in rust of in stilte kun je voelen: we zijn in contact, we doen dit samen. Als die gevoelsstroom wegvalt en de relatie vooral draait om het regelen van praktische zaken, kinderen, werk, planning, financiën, dan verandert de relatie langzaam in een functioneel partnerschap. Je runt samen een leven, maar niet per se een liefde. Dat betekent niet meteen dat het mis is. Soms is zo’n fase tijdelijk, en soms zit er iets diepers onder. Maar als je merkt dat je elkaar niet meer raakt, niet meer opzoekt in kwetsbaarheid of plezier, dan is het goed om te
onderzoeken: blijf ik omdat het fijn is, of omdat ik bang ben om te breken wat we gebouwd hebben? Gemak is op zich niet verkeerd. Stabiliteit is waardevol. Maar zonder échte verbinding, zonder momenten waarop je jezelf durft te laten zien en de ander echt binnenkomt, kan een relatie langzaam leeg gaan voelen.'

Moet je alles tegen je partner kunnen zeggen, of zijn sommige geheimen oké?
'Niet alles hoeft uitgesproken te worden in een relatie. Je mag dingen voor jezelf houden, je mag innerlijke ruimte hebben die van jou is. Maar als iets dat je niet deelt tussen jullie in komt te staan, als het afstand creëert of onuitgesproken blijft uit schaamte, angst of schuld, dan verdient het aandacht. Niet per se omdat je het moet vertellen, maar omdat het je belemmert om helemaal aanwezig te zijn bij de ander. Veel mensen houden dingen achter omdat ze bang zijn: Wat als ik je kwijt ben als ik dit zeg? Wat als je me afwijst als je dit van me weet? Maar juist op die plekken waar je jezelf het meest verstopt, groeit ook de kans op echte intimiteit. Want daar waar je eerlijk durft te zijn over wat je voelt, verlangt of vreest, ontstaat ruimte. Niet omdat alles opgelost moet worden, maar omdat je laat zien wie je bent. Een geheim wordt pas een probleem als het je doet terugtrekken. Als je je partner niet meer echt durft te laten zien wie je bent, raak je elkaar langzaam kwijt. Maar als er genoeg veiligheid is om ook je schaduwkanten te mogen delen, je twijfels, verlangens, fouten, dan wordt de relatie niet minder, maar juist echter.'