ChatGPT vragen of alles goedkomt is geen goed idee. Dit is waarom

Was dat appje niet een beetje bot? Heb je dat gesprek niet totaal verkeerd aangepakt? En die lichamelijke klacht, is die wel onschuldig? Als je hoofd overuren draait, is ChatGPT nooit ver weg voor een beetje geruststelling. Handig, zou je denken. Maar volgens psychologen kan dat eindeloze bevestiging zoeken je angst juist in stand houden.

Je hebt je vriendin over dat ene probleem al drie keer geappt, maar helemaal gerustgesteld ben je nog steeds niet. Dus open je ChatGPT. Die oordeelt niet, is altijd beschikbaar en heeft alle tijd om je gedachten nog eens met je door te nemen. Tot je je hopelijk eindelijk wat beter voelt. Dat steeds meer mensen AI inschakelen voor mentale ondersteuning, blijkt ook uit onderzoek van Stichting MIND. Van de bijna 800 ondervraagden met psychische klachten had meer dan een derde weleens een chatbot gebruikt om over de eigen mentale gezondheid te praten.

Maar even gerustgesteld 
Toch zit er een addertje onder het gras. Psychiater Elias Aboujaoude en psycholoog Ashleigh Golden waarschuwen in een artikel in het wetenschappelijke tijdschrift Nature voor de mogelijke risico’s van AI als eindeloze bron van geruststelling. Er kan een patroon ontstaan waarin je steeds opnieuw bevestiging zoekt, zonder dat de onderliggende onzekerheid echt verdwijnt. 

En juist daar zit de crux. Want hoe verleidelijk het ook is om iedere onzekere gedachte meteen de kop in te drukken: je hoeft niet op iedere twijfel een antwoord te hebben. Bij angstklachten is leren omgaan met onzekerheid een belangrijk onderdeel van de behandeling. Dat is niet hetzelfde als jezelf maar gewoon niet aanstellen of je angst negeren. Het gaat erom dat je stap voor stap ervaart dat je een onzeker gevoel kunt verdragen, zonder dat je het meteen hoeft op te lossen. 

Moet ChatGPT dan maar de deur uit?
Hoeft niet. AI kan juist handig zijn om je gedachten op een rijtje te zetten, informatie te verzamelen of eens vanuit een ander perspectief naar een situatie te kijken. Het draait vooral om de manier waarop je de chatbot gebruikt. Merk je dat je steeds opnieuw bevestiging zoekt, blijft piekeren of onrustiger wordt door het gebruik van AI? Dan is het goed om dat eens met je huisarts of behandelaar te bespreken.