Hey, waarom horen we niks meer van Greta Thunberg?

Denk je aan Greta Thunberg, dan zie je waarschijnlijk meteen dat Zweedse, blonde meisje voor je. In 2018, toen ze vijftien was, werd ze wereldberoemd omdat ze haar schooldagen staakte voor het klimaat. Daarna volgden prijzen, protesten en vlijmscherpe speeches richting wereldleiders. Maar… waar is Greta eigenlijk gebleven?

In die eerste jaren las en hoorde je nog regelmatig over haar. Inmiddels zijn we zeven jaar verder, is de klimaatactivist 22 jaar oud en verschijnt haar naam minder vaak in krantenkoppen. Of Greta dan tóch overstag is gegaan met het kapitalisme en de vicieuze cirkel van ochtendfiles, werken en rekeningen betalen? Naturlich nicht!

Per boot naar Gaza
De vraag schoot ons te binnen toen Greta een paar dagen geleden wél weer de krantenkoppen haalde. Ze probeert momenteel voor de tweede keer de Israëlische blokkade te doorbreken en Gaza per boot te bereiken. Samen met elf andere activisten wil ze humanitaire hulp, zoals voedsel en medicijnen, brengen. Dat is hoognodig, want er wordt al bijna drie maanden geen humanitaire hulp toegelaten in Gaza, waardoor iedereen risico loopt op hongersnood. Bij de eerste poging om Gaza te bereiken, werd de boot kapot geschoten door Israëlische drones. Nu probeert ze het opnieuw. Op 1 juni zei Greta vanaf de boot: 'We kijken allemaal naar de systematische uithongering van twee miljoen mensen. Een gelivestreamde genocide. De stilte van de wereld is dodelijk.'

Jarenlang activisme
Wat Greta verder de afgelopen jaren heeft gedaan? Het is teveel om op te noemen. In 2022 bracht ze Het Klimaatboek uit, waarin ze meer dan honderd wetenschappers, activisten en schrijvers spreekt over de klimaatcrisis, maar ook over hoe de vele crisissen op onze planeet met elkaar samenhangen. Ze woonde talloze demonstraties bij, van Extinction Rebellion in Den Haag tot grote klimaatdemonstraties in Brussel en een anti-snelweg protest in Frankrijk, en voerde zelfs actie in haar eentje voor de manier waarop Zweden aan boskap doet. Tijdens een klimaatprotest in Amsterdam in 2023 sprak ze zich al uit tegen het geweld in Gaza, waarna haar microfoon werd afgepakt door een man die zei 'niet te zijn gekomen voor een politieke visie'.

Ze werd regelmatig opgepakt en gearresteerd door politie, maar dat heeft haar nooit tegengehouden. 'Ik ben hier voor het klimaatdoel. Tientallen jaren wordt al beloofd actie te ondernemen. Dat gebeurt maar niet. We zullen zien of het nu wel lukt', zei ze na de demonstratie met Extinction Rebellion tegen ANP, waarbij ze twee keer werd gearresteerd.

Lees ook: Een positieve impact maken, zonder overweldigd te raken? Klimaatactivist Melati Wijsen deelt haar belangrijkste lessen

Bij bijna ieder protest draagt ze een Keffiyeh, een Palestijnse sjaal die vaak gedragen wordt als een symbool van verzet. Dat doet ze omdat ze - zoals veel klimaatactivisten - een verband ziet tussen het conflict in Gaza en de klimaatcrisis. 'Als klimaatrechtvaardigheidsbeweging moeten we luisteren naar de stemmen van degenen die onderdrukt worden en degenen die vechten voor vrijheid en rechtvaardigheid', zei Greta in 2023 in Amsterdam. 'Er kan geen klimaatrechtvaardigheid zijn zonder internationale solidariteit.'

Doe maar gewoon normaal
Eerst vonden veel mensen, waaronder onze wereldleiders, het kleine Zweedse meisje met de blonde haren nog aandoenlijk. Ze was inspirerend, een stem van de nieuwe generatie. En wie kon het nou niet met haar eens zijn over diersoorten die uitsterven en de wereld die naar de getver gaat? Maar langzaamaan kregen mannen als Trump, Andrew Tate en Poetin een hekel aan haar. Trump zei dat Greta 'moet werken aan haar woedemanagement' en Poetin noemde haar een 'aardige, maar slecht geïnformeerde tiener'.

Lees ook: Waarom woede onderdrukken je letterlijk ziek maakt

Tel dat op bij het feit dat Greta volwassen werd en nu geen kind meer is, maar een jonge, boze vrouw, en dat boos zijn niet iets is wat vrouwen van harte wordt genomen. Boze vrouwen worden vaak gezien als emotioneel, irrationeel, hysterisch en werken vaker op onze zenuwen. Dan is ook nog eens haar klimaatactivisme uitgebreid met alle problemen die verwezen zijn met klimaatrechtvaardigheid, zoals het kapitalisme en onderdrukking, de rechten van vluchtelingen en van minderheidsgroepen en de strijd tegen extreem rechts. Ze is geen schattig, boos kind meer, maar een vrouw die zich verzet. En daar hebben we het liever niet over.

Dat kan bozer
Auteur Nadeine Asbali schrijft in de Britse krant The Big Issue over waarom we volgens haar Greta Tunderberg zijn vergeten. 'Het antwoord ligt in welk soort activisme de staat, de maatschappij en de pers aanvaardbaar vinden en wat ze een echte bedreiging vinden voor de status quo waarop ze vertrouwen om te bestaan.' Met andere woorden: 'Het is omdat Greta Tunberg het systeem raakt waar het pijn doet.'