Wat is een sex-out, en hoe ga je ermee om?

We moeten het even hebben over iets waar opvallend weinig mensen eerlijk over zijn. Niet vreemdgaan, niet de hoeveelheid ruzies om het uitruimen van de vaatwasser, maar iets anders dat in verrassend veel relaties voorkomt: geen zin meer hebben in seks. Waar je elkaar eerst niet kon passeren zonder dat de vonken er vanaf sprongen, liggen jullie naast elkaar in bed nu vooral te scrollen. Welkom bij de club.

Dit fenomeen heeft volgens filosoof Wilhelm Schmid zelfs een naam: een sex-out. In deze periode in een relatie dooft het seksuele vuur langzaam uit, schrijft hij in zijn gelijknamige boek. De spanning in de slaapkamer heeft plots meer weg van een bushokje op zondagavond dan van een plek waar de lakens regelmatig in de war raken.

We’re all in this together 
Laten we eerlijk zijn: weinig stellen blijven jarenlang op dezelfde roze wolk rondzweven. Sterker nog, uit onderzoek blijkt dat veel koppels op een bepaald moment worstelen met minder zin, minder spanning of simpelweg minder seks. Volgens seksuoloog Mariëtte Sinninghe Damsté kampt maar lieft 67 procent van de stellen met een vorm van seksmoeheid, schrijft zij in haar boek dat ook Sex-out heet. Bij veertig procent is er zelfs sprake van een volledige sex-out. Nee, dat betekent niet automatisch dat de liefde weg is. Juist dat maakt het zo verwarrend. Veel stellen houden nog steeds van elkaar, voelen zich verbonden en functioneren prima als team. Alleen de seksuele energie lijkt ergens onderweg een afslag te hebben gemist.

Het probleem ligt dieper dan een drukke agenda of gebrek aan spannende lingerie. We zijn seks volgens Sinninghe Damsté steeds meer gaan behandelen als een taak die moet worden afgevinkt. ‘Hetzelfde patroon zien we in porno- en Hollywoodfilms en in een hoop zelfhulpboeken: seks als een handeling, gericht op spanning opbouwen en ontladen.’ Houtje-touwtje-seks noemt ze het: voorspel, hoofdgerecht, orgasme, einde oefening. ‘Voor heel even geeft het een kick, maar structureel trekt het de energie uit je lijf en relatie,’ aldus de seksuoloog.

Weg met die sex-out
Hoewel het natuurlijk helemaal oké is om even geen seks te hebben en niet iets waar je je diréct zorgen om moet maken, kunnen we ons voorstellen dat je denkt: er mag wel wat meer gerampetampt worden. Daarom zetten we de beste tips om uit de slaapkamersleur te komen op een rij.

Spoiler alert: ze beginnen bijna allemaal buiten de slaapkamer.

1. Ieder z'n beleving
   De eerste tip om uit die verdomde sex-out te komen is door te stoppen met verwachten dat beide partners seks hetzelfde beleven. Sommigen hebben veel behoefte aan lichamelijke intimiteit, anderen hebben eerst een emotionele verbinding nodig voordat er überhaupt iets begint te kriebelen. Waar de één denkt: ‘Waarom hebben we zo weinig seks?’, denkt de ander misschien: ‘Waarom voel ik zoveel druk?’ Oftewel, dezelfde situatie met een totaal andere beleving. Die verschillen erkennen blijkt vaak belangrijker dan ze proberen weg te poetsen. 

2. Vormen van intimiteit
   Intimiteit is belangrijker dan seks. Als seks tijdelijk lastig is geworden, betekent dat niet dat alle lichamelijke verbinding hoeft te verdwijnen. Laat juist nu de druk van een orgasme helemaal los en focus op aanraking. Elkaar knuffelen, zoenen of masseren klinkt simpel, maar bij veel stellen is het het eerste dat verdwijnt.

3. Wees nieuwsgierig
   Als het om seks gaat, blijft communicatie vaak een dingetje. Mensen vinden het lastig over hun seksleven, behoeften en fantasieën te praten, met als gevolg dat frustraties zich opstapelen. 'Elke oplossing begint met een goed gesprek,' vertelt relatiecoach Loes Koot aan Marie Claire. Wees dus nieuwsgierig, vul niet in wat je partner denkt of voelt, maar luister écht. 'Voer je gesprekken met oprechte belangstelling en met een open hart. Doe je dat niet, dan is het niets meer dan het uitwisselen van informatie,' aldus Koot.

   Ook benadrukt ze dat het gesprek niet moet veranderen in een klachtenloket. Uitspraken als 'jij hebt nooit aandacht voor mij' zorgen er vaak vooral voor dat de ander in de verdediging schiet.

   . Veel effectiever is het om elkaar de ruimte te geven, goed te luisteren en vooral de tijd te nemen. Een goed gesprek lost misschien niet alles meteen op, maar zonder gesprek kom je al helemaal nergens.

4. Een nieuwe routine
   Wat ook kan helpen? Een portie avontuur. Je hoeft niet meteen een schommel aan het plafond te hangen, maar een sleur doorbreek je meestal niet door exact hetzelfde te blijven doen. Volgens Schmid kan het helpen om ruimte te maken voor fantasieën, nieuwe ideeën of simpelweg een ander ritme, deelt hij in datzelfde artikel van Marie Claire. ‘Verzin een ander moment, dat brengt ook weer extra spanning in jullie relatie.’ Hebben jullie standaard alleen seks als jullie uitgeput in bed ploffen? Dan is het misschien tijd voor een andere aanpak. ‘Een lunchdate, middag vrij, hotelnacht of gewoon een keer iets anders dan de gebruikelijke vrijdagavondroutine.'

5. Twee weken niks

   Tot slot heeft Koot nog een hele praktische tip, die ze stellen in haar praktijk regelmatig meegeeft om uit hun sex-out te komen: twee weken geen seks. Dat haalt de druk eraf. Als seks niet meer 'moet', ontstaat er vaak weer ruimte voor verlangen. Die tussenperiode draait om praten, luisteren en onderzoeken wat je eigenlijk mist.
   

Ga er dus niet meteen vanuit dat de romantiek tussen jullie definitief met pensioen is gegaan. Soms heeft het vuur geen nieuwe lucifer nodig, maar moet er gewoon even wat as worden weggeblazen.