PMS deluxe: wanneer zijn moodswings eigenlijk PMDD?

Humeurig worden vlak voor je ongesteldheid? Welkom bij de club. Een beetje huilen om een reclame van een hond met een regenjas, ruzie willen maken met je partner omdat de ander 'raar ademt', of spontaan het gevoel hebben dat je leven compleet ontspoord is omdat je alleen maar trek hebt in zout eten: classic PMS. Maar! Er is ook een categorie waarbij het niet meer voelt als 'een beetje hormonaal', maar eerder alsof je iedere maand wordt overgenomen door een duister alter ego. Dat heet Premenstrual Dysphoric Disorder, oftewel PMDD.

Het ligt niet aan jou
Het nog niet goed genoeg onderzochte PMDD wordt net als PMS nog vaak weggewuifd als aanstellerij of 'vrouwengedoe', terwijl het een serieuze hormonale stemmingsstoornis is die je complete leven kan beïnvloeden. Extreme somberheid, intense woede-uitbarstingen, angstgevoelens, paranoia, paniek, huilbuien en een allesverterend gevoel van 'ik trek dit niet meer'. Gezellig.

Overtreffende trap
Nog minder gezellig, is het feit dat veel vrouwen er veel te laat achter komen dat ze hier last van hebben. Het duurt gemiddeld 12 jaar voordat de diagnose wordt gesteld. En het grote verschil met gewone Premenstrual Syndrome? Bij PMDD zijn de klachten zó heftig dat ze je werk, relaties en dagelijks functioneren beïnvloeden. En anders dan alleen rondom de menstruatie, begint PMDD vaak al direct na de eisprong, tot aan je ongesteldheid. Bij de eerste druppel bloed hebben veel vrouwen met PMDD namelijk het gevoel alsof de donkere wolk gelijk wegtrekt en zijn ze weer het zonnetje in huis. Maar die donkere periode duurt dus best lang. Veel vrouwen beschrijven het alsof ze één à twee weken per maand een compleet ander persoon zijn.

Enfin… hoe weet je of het PMDD is?
Een paar signalen:

• Je voelt je elke maand rond dezelfde periode extreem depressief of angstig

• Je hebt woede-uitbarstingen die totaal niet bij je passen

• Kleine dingen voelen plots als levensbedreigende drama's

• Je krijgt heftige gevoelens van afwijzing of achterdocht

• Je relatie, werk of sociale leven lijden eronder

• Zodra je menstruatie begint, voel je je vaak vrijwel direct beter

Kijk, niemand is altijd een wandelende zenmaster. Maar als je het gevoel hebt dat je maandelijks emotioneel in een psychologische achtbaan wordt gegooid, is het slim om er serieus naar te kijken.

Het goede nieuws: je bent niet gek
PMDD heeft te maken met een extreme gevoeligheid voor hormonale schommelingen. Niet met zwakte, dramaqueen-gedrag of 'aanstelleritus'. Behandeling kan enorm helpen. Denk aan therapie, leefstijlaanpassingen, supplementen, anticonceptie of soms antidepressiva. En sommige vrouwen zweren bij antihistamine. Ook al is daar geen hard onderzoek naar gedaan: het klappen van een hooikoortstabletje valt allicht te proberen.

Voel je je te vaak the Grinch who stole twee weken van de maand? Start dan met het tracken van je cyclus. Want misschien valt ineens alles op z'n plek. Waarom je vorige week nog een succesvolle vrouw voelde en drie dagen later overtuigd was dat iedereen je haat. Hormonen...