Detox of illusie: wat doet lymphatic drainage eigenlijk met je lichaam?

Het lijkt wel alsof er om de week een beautyhype bij komt. Eerst was er gua sha, daarna ice facials en nu heeft iedereen plotseling een afspraak voor lymphatic drainage in de agenda staan. Als we social media mogen geloven, zou één behandeling al genoeg zijn om een opgeblazen gezicht te transformeren in een kaaklijn waar zelfs Bella Hadid jaloers op is. Klinkt als te mooi om waar te zijn. Is dat het ook?

Laten we bij het begin beginnen, namelijk: het lymfestelsel. De - naast de bloedsomloop - tweede, minder bekende, maar belangrijke 'afvalroute' van je lichaam. Je lymfestelsel is een netwerk van lymfevaten en lymfeklieren dat helpt bij het afvoeren van afvalstoffen en overtollig vocht en je afweersysteem ondersteunt. Door deze vaten stroomt lymfe: een kleurloze vloeistof die door je lichaam wordt vervoerd en het daarna weer verlaat. Onderweg passeert die lymfe tientallen lymfeklieren, die functioneren als kleine filterstations. Hier worden afvalstoffen, bacteriën en andere ziekteverwekkers onderschept en onschadelijk gemaakt. Eigenlijk kun je het lymfestelsel dus zien als een interne schoonmaakdienst die voortdurend bezig is om de balans in je lichaam te bewaren.

Wanneer het lymfestelsel minder goed werkt, bijvoorbeeld omdat lymfeklieren zijn verwijderd na een operatie, maar ook omdat ze beschadigd zijn door een kneuzing of ander ongeval, kan vocht zich in je lichaam ophopen. Dat kan leiden tot lymfoedeem, een aandoening waarbij een zwelling ontstaat. Dat merk je bijvoorbeeld aan gezwollen enkels, een opgeblazen gezicht of een zwaar, opgezet gevoel op andere plekken.

Een portie kneden
Dat is waar een lymphatic drainage- of lymfedrainagebehandeling enters the chat. Dit is een zachte massagetechniek die bedoeld is om de afvoer van lymfevocht door je lichaam extra te stimuleren, legt Amerikaans ziekenhuis Cleveland Clinic uit. Een therapeut gebruikt dan lichte, ritmische bewegingen om vocht richting de lymfeklieren te begeleiden, zodat het lichaam dat makkelijker kan afvoeren. En nee, dat lijkt niet op een stevige sportmassage waarbij je half huilend van de behandeltafel afkomt. Integendeel. Een goede lymfedrainage massage blijkt juist verrassend zacht te zijn. Dat komt doordat de lymfevaten vlak onder de huid liggen. Te veel druk kan het effect zelfs verminderen. 

Lymfedrainage kan helpen bij vochtophopingen en zwellingen, bevestigt ook medische fysiotherapiepraktijk Medfit. De techniek wordt daarom al jarenlang gebruikt bij mensen met een lymfoedeem, bijvoorbeeld na kankerbehandelingen of operaties waarbij lymfeklieren zijn verwijderd. ‘Het doel is niet alleen om de zwelling te verminderen, maar ook om de functie, mobiliteit en kwaliteit van leven op de middellange tot lange termijn te verbeteren,' aldus de fysiotherapeut. Ook tijdens herstel van andere operaties wordt de massagetechniek regelmatig toegepast.

Opgeblazen gevoel
Maar al die influencers op je tijdlijn? Of celebrities als Hailey Bieber, Jennifer Aniston en Gwyneth Paltrow die zich in het verleden positief hebben uitgelaten over de behandeling? Die zaten vast niet allemaal in een of ander revalidatietraject. Steeds meer mensen zonder medische klachten boeken nu ook de behandeling, omdat het online wordt gepresenteerd als dé oplossing voor een bloated buik en je een tijdelijk slankere uitstraling zou opleveren. 'Je doet het voor je gezondheid, maar je ziet ook fysiek resultaat,' zegt ook massagetherapeut Rachel Peeters tegen Woman's Health.

Of dat resultaat er echt is? Wetenschappelijk onderzoek heeft vooralsnog niet overtuigend aangetoond dat mensen met een gezond lymfestelsel merkbare voordelen van lymfedrainage ervaren. Maar doe je het vanwege het ontspannende gevoel en de tijdelijke vermindering van vochtophopingen, bijvoorbeeld in je gezicht of benen, dan kan het ook geen kwaad. Voor de meeste gezonde mensen wordt lymfedrainage als veilig beschouwd. Artsen waarschuwen alleen voor aandoeningen als actieve infecties, bloedstolsels, bepaalde nierproblemen of hartfalen. Is dat je situatie, dan word lymfedrainage doorgaans afgeraden, omdat het verplaatsen van extra vocht dan risico's met zich mee kan brengen. 

Do it yourself
Wil je het - onder het mom van baat het niet, dan schaadt het niet - proberen? Een professionele behandeling lymfedrainage kost gemiddeld tussen de 40 en 75 euro per sessie, maar er is een budgetproof oplossing: oefeningen die je gewoon thuis voor de spiegel uit kunt proberen. Begin niet zomaar ergens, maar focus je op de vaste plekken waar lymfe zich verzamelt: de hals, oksels, buik, liezen, heupen, armen en benen. Op die plekken kun je met zachte bewegingen het vocht richting de afvoerpunten helpen te begeleiden.

De techniek zelf is altijd hetzelfde: je gebruikt je vingers plat op de huid en maakt kleine, rustige, pompende draaibewegingen. Je drukt licht in en laat weer los, zonder te wrijven of over de huid te schuiven. Elke beweging herhaal je ongeveer vijf keer in een rustig tempo van ongeveer één seconde per draai. De massage kan op een droge huid worden uitgevoerd voor meer controle, maar eventueel ook met een parfumvrije olie als dat fijner aanvoelt.

Om wat voor reden je het ook doet, verwacht na een behandeling in ieder geval geen compleet nieuw lichaam. Hoeft trouwens ook niet, want er is niets mis met een beetje puffy.