Het leed dat tikkies heet:: is elkaar trakteren niet veel charmanter?

Een Tikkie sturen we allemaal weleens. Maar eh, elkaar trakteren is toch veel charmanter? Daarom: een pleidooi om wat vaker die bon te pakken. En ach, dan betaal je soms misschien wat meer. Nou én?

Stuur je me een tikkie?’ vraagt een vriendin nadat ik onze twee matcha’s – ja, zulke Amsterdamse tuthola’s zijn we – heb betaald. Ik kijk haar aan en voel mijn wenkbrauw omhoogschieten zoals altijd wanneer ik het ergens niet mee eens ben. Kan ik niets aan doen, gaat vanzelf. ‘Nee mop, die zijn van mij,’ antwoord ik. Ze wil tegensputteren, maar ik ben haar voor: ‘Betaal jij toch gewoon de volgende keer?’ Het moge duidelijk zijn: ik hou niet van tikkies. En ook niet van andere betaalverzoekapps met minder catchy namen. Ze hebben de charme uit het leven geramd. Tikkies zijn niet meer weg te denken, maar ik mis de tijd vóórdat alles meteen gesplitst werd, met een beetje pech tien minuten na vertrek. En met nog meer pech tot op de M&M af precies. Ik vind het stom, ongezellig, onpersoonlijk, onromantisch en bovenal: onnodig. Want je kan de boel toch ook verdelen zonder tikkies? Gewoon: jij trakteert de ene keer, ik de andere. En ach ja, dat daar af en toe een paar euro verschil tussen zit, maakt dat echt zo veel uit?
Natuurlijk, betaalverzoeken kunnen handig zijn. Zeker als het (grote) groepen betreft. De tijden dat je met z’n tienen in een restaurant zat, de ene helft met cash wilde betalen, de andere helft wilde pinnen en dan nog dat gemierenneuk over de een die wél drie glazen wijn heeft gehad maar géén toetje en ‘dus toch zéker twee euro minder’ hoeft te betalen, mis ik ook allerminst. Met een tikkie hoeft die gênante vertoning – waarbij ik meermaals mensen hun rekenmachine erbij heb zien pakken – gelukkig allang niet meer voor de neus van de zichtbaar geïrriteerde en toch netjes wachtende serveerder plaats te vinden.

Schaamteloze gierigheid
Dat tikkies de muggenzifterij om geld uit de openbaarheid hebben gehaald, heeft ook een nadeel. Door de afstand en het gemak waarmee je een tikkie stuurt, is het zo onpersoonlijk geworden dat de filter voor veel mensen verdwijnt. Sociaal wenselijk gedrag maakt plaats voor schaamteloze gierigheid, bedekt onder een mantel van ‘eerlijk zullen we alles delen’. Tikkies voor een tampon, een fles wijn op een housewarming, het jatten van een paar frietjes, een belletje vanaf andermans telefoon of zelfs voor het eenmalig gebruiken van iemands douche. Eerlijk zullen we alles delen, m’n reet. Tikkie haalt in sommige mensen gewoon het slechtste naar boven. De Britse contrabassist en Maestro-jurylid Dominic Seldis wist het in een video van EenVandaag goed te verwoorden: ‘Tikkies zijn niet handig, ze zijn kwaadaardig. Dat je ter plekke een schuld moet verrekenen, is vreselijk. Als ik een etentje betaal, is de kans groot dat jij de volgende keer betaalt. Dat hoeven we toch niet nú te verrekenen alleen maar omdat ik misschien net iets meer ham heb gegeten dan jij? Moeten we onze schuld per se vandaag afbetalen? Het ergste wat er kan gebeuren, is dat je iemand een etentje schuldig bent wanneer je morgen dood neervalt. Nou en? Het gaat niet om de aanschaf van een huis, maar om een etentje. Het is typisch Nederlands. In het Verenigd Koninkrijk zou niemand tikkie gebruiken, behalve misschien studenten.’
En daar lijkt Seldis nog gelijk in te hebben ook. Terwijl in Nederland in 2024 een recordaantal van 5,3 betaalverzoeken per seconde werd gestuurd en er opgeteld voor 7,4 miljard euro werd overgemaakt, sloeg het concept in Duitsland niet aan. Begin 2018 begon Tikkie samen met ABN-dochter Moneyou aan de pilot in Duitsland, maar onze oosterburen wilden er maar weinig van weten; ze houden meer van cash betalen. Het in andere landen nog eens proberen vonden ze blijkbaar een tikkie riskant, dus werden alle buitenlandplannen gestaakt en was het weer good old going Dutch.

Als we de wetenschap mogen geloven, maakt trakteren gelukkiger dan splitten. Benieuwd hoe dat precies zit? De rest van dit verhaal lees je nu in &C's Zomerboek.