Dit is waarom je na een vakantie extra moe thuiskomt

Je hebt weken uitgekeken naar zon, vrijheid en niets moeten en toch kom je thuis alsof je een halve marathon hebt gelopen. Dat 'lege batterij-gevoel' na je vakantie is voor velen herkenbaar. 

Je bent op vakantie niet alleen aan het ontspannen, je brein draait ondertussen op volle toeren. Je hoofd staat zelden écht uit. Je bevindt je in een nieuwe omgeving, moet voortdurend schakelen, onbekende routes uitzoeken en een stroom aan nieuwe prikkels verwerken. Zelfs ogenschijnlijk simpele keuzes, zoals waar je gaat eten of hoe je ergens komt, vragen meer mentale energie dan thuis, waar veel op de automatische piloot gaat. Volgens psychologen is het daarom heel logisch dat je gesloopt thuiskomt na een vakantie. 

Vakantie begint al vóór je vertrekt
Wat daarnaast vaak wordt onderschat: je bent al moe voordat je überhaupt in je strandstoel ligt. De voorbereidingen stapelen zich op. Koffers inpakken, werk afronden, mails wegwerken, oppas regelen voor je huisdier, reisstress, een planning maken… eigenlijk zit je al dagen (of zelfs weken) in een soort overgangsmodus.

Volgens psycholoog Michele Nealon zorgt juist die combinatie van plannen, reizen en het veranderen van je dagelijkse routine ervoor dat je lichaam en hoofd extra moeten schakelen. 'De stress van plannen en reizen kan bijdragen aan vermoeidheid na een vakantie,' legt ze uit. Je brein staat dus al half in de 'weg-modus', terwijl je ondertussen nog bezig bent met alles thuis en op je werk afronden. Dat lijkt misschien een klein verschil, maar al die losse taken vragen ongemerkt behoorlijk wat mentale energie.

Daarbovenop heb je natuurlijk ook nog de vakantie zelf. Die voelt natuurlijk leuk en vrij, maar is vaak allesbehalve passief. Je wil dingen zien, herinneringen maken, optimaal genieten, foto's maken en niets missen. Daardoor zit er onbewust toch een soort druk onder: je moet het leuk hebben.

Thuiskomen is de echte klap
Thuis staat je ook weer een hoop te wachten. Naar het normale leven gaan betekent: een volle agenda, een wasmand die je aankijkt, werk dat alweer wacht en een lichaam dat nog op vakantietempo draait. Die mismatch zorgt vaak voor dat gevoel van: ik ben thuis, maar nog niet opgeladen.

Kelman legt uit dat veel mensen na hun vakantie het gevoel hebben dat ze ‘een vakantie van hun vakantie nodig hebben'. De overgang van een vrijer ritme naar dagelijkse verplichtingen kan namelijk best intens zijn. Volgens haar kan je vermoeidheid en een overweldigd gevoel zelfs langer blijven hangen als je meteen weer volledig in je oude routine duikt. 

Je systeem moet dus opnieuw schakelen naar routine en structuur en dat gebeurt niet altijd zodra je de voordeur binnenstapt. Het goede nieuws: zodra je weer gewend bent aan je normale slaapritme en dagelijkse gewoontes, komt je energie vaak vanzelf terug