Joosje werd op haar billen geslagen tijdens het hardlopen: 'Het was doodeng'

Vorige week kwam naar buiten dat meerdere vrouwen tijdens het hardlopen in Amsterdamse parken op hun billen zijn geslagen en gefilmd door jonge jongens op fatbikes. Deze week liet de politie weten dat het aantal meldingen inmiddels is verdubbeld. Met andere woorden: elk voorval is er een te veel, maar dit zijn er véél te veel. Het overkwam ook content creator en modeondernemer Joosje van Steenbergen, zo vertelt ze aan &C.

Joosje (29): 'Ik liep minimaal drie keer per week hard in het Vondelpark. Ik woonde aan het park, dus het was min of meer mijn achtertuin. Mijn safe space. Ik had ze al vaker zien rondfietsen. Ze vielen op, omdat het altijd meerdere, hele jonge jongens op één fatbike waren. Allemaal van hele verschillende afkomsten, maar het leek alsof ze bij elkaar in de klas zaten of zoiets. Een klein jaar geleden rende ik mijn rondje, toen zo'n zelfde jongen een andere jongen mét fiets voor mij duwde. Zo van: ha-ha, grappig, ik fok mijn vriend en laat iemand schrikken. Ik had oortjes in en niets in de gaten, dus ik schrok inderdaad. 'Doe eens normaal,' riep ik uit reflex. Met z'n vijven begonnen ze me te achtervolgen. Het ging zo lang door, dat ik bang werd en stopte met rennen. Voor de veiligheid begon ik mezelf te filmen. Op dat moment begon het ook andere mensen op te vallen. 'Deze jongens laten me niet meer met rust,' zei ik tegen een man die naar me toekwam. 'Ik voel me onveilig.' Hij is naar ze toegegaan en heeft ze aangesproken. 'We doen toch niks?! We staan hier alleen maar!' riepen ze. Terwijl die man ze tegenhield, ben ik snel weggerend.

Een kleine week later ging ik weer hardlopen. Meteen toen ik het park inliep, zag ik ze. Twee van hen herkende ik van de week ervoor en zij zagen mij ook, want ze begonnen om me heen te cirkelen. Geen aandacht aan geven, sprak ik mezelf toe. Gewoon doorrennen en niet kijken. Ze reden een keer heel dicht langs me en gingen daarna een hoek om. Ik voelde aan alles dat ze daar stonden te wachten. Ik ging de hoek om en inderdaad, daar stonden ze. Ze kwamen vol op me af en sloegen keihard op mijn billen. Het was doodeng. Het waren jongens van dertien, twaalf misschien wel, en toch voelde ik me als vrouw van negentwintig machteloos. Het is volledige intimidatie wat er gebeurt. Als ze je dan ook nog aanraken, is het al helemaal mis. Ik ben een nuchter persoon en absoluut geen overdrijver, maar ik was écht bang. Ik voelde me gewoon onveilig in mijn éigen stad. In mijn achtertuin.'

Lees ook: 'We hebben geen fatbikeprobleem, we hebben een mannenprobleem'

Extreme woede
'Tegelijkertijd voelde ik extreme woede. Blijf van me af, dacht ik alleen maar. Ik moest mijn best doen om ze niet uit te schelden en een voor een van die fatbike af te trappen, maar voor mijn eigen veiligheid deed ik niks. Je wil het niet erger maken, daar heb je alleen jezelf mee. Ik ben het park uit gerend en heb even gewacht voordat ik naar huis ging, om zeker te weten dat ze me niet volgden. Ze hadden me al herkend. Straks wisten ze ook nog waar ik woonde.

Nu ze me hadden aangeraakt, ben ik meteen naar de politie gegaan. Wat ik namelijk wel had gedaan nadat ze me sloegen, is een foto van ze maken. Van de eerste keer had ik nog een video. Helaas kon de politie er niets mee. Ik had het moment zelf niet op beeld, dus er was geen bewijs. Ik kon zelfs geen aangifte doen. Het enige wat ik kon doen, was een melding maken. Achteraf is het waardevol dat ik dat heb gedaan, want door de hoeveelheid meldingen is het nu groot nieuws dat deze jongens vrouwen lastigvallen, maar op het moment zelf voelde dat niet zo. Ik heb nog even overwogen om de foto met hun gezichten online te gooien, maar ik was bang dat ze me op zouden zoeken. Ook had ik de behoefte om mezelf in het Vondelpark te positioneren met een grote krant voor mijn gezicht, totdat ze voorbij zouden komen. Daarna zou ik ze achtervolgen naar hun huis, om vervolgens aan te bellen en tegen hun ouders te zeggen: 'Heb jij eigenlijk wel door wat je kind buiten schooltijd doet?' Maar ja, ook dat doe je natuurlijk niet echt.'

Lees ook: Protect the dolls: wat doet deze slogan op T-shirts, en waarom is dat ook voor ons belangrijk?

Samen staan we sterk(er)
'Toen vorige week naar buiten kwam dat dit veel vaker is gebeurd, dacht ik: zie je nou wel, ik ben niet gek. Na afloop was ik toch aan mezelf gaan twijfelen. Had ik dan niets moeten roepen? Is het mijn eigen schuld? Hoe erg was het nou? Heel raar, eigenlijk. Ik heb zelf nog nooit eerder iets grensoverschrijdends meegemaakt, maar ik denk dat het bij veel situaties rondom seksuele intimidatie zo gaat. Op het moment zelf kan je niet geloven dat het gebeurt, waardoor je na afloop gaat denken: het viel wel mee. Terwijl, als ik terugdenk aan hoe bang ik was dat ze me zouden achtervolgen en hoe ik het vlak daarna vol adrenaline tegen mijn ouders en vriend vertelde, denk ik: het viel helemaal niet mee. Het was wel erg, en het deed echt iets met me. Ik woon nu ergens anders, maar elke keer dat ik in zo'n zelfde park ga hardlopen, denk ik eraan. Dat gaat niet meer weg.

Als vrouwen moeten we eigenlijk tegen elkaar zeggen: als jij je niet veilig voelt, dan is er al iets mis. Je gevoel klopt bijna altijd. Daarom ben ik blij dat dit nu zo'n ding wordt en wilde ik mijn ervaring delen. Als ik vertel wat er bij mij gebeurd is, durven andere vrouwen het misschien ook sneller te zeggen. En belangrijker: een melding te maken. Het voelt misschien alsof dat niet zoveel voorstelt, maar dat doet het wel. Ook al gaat het om een enkele gebeurtenis, het helpt om het grotere probleem aan te pakken.'

Heb jij iets soortgelijks meegemaakt of gezien? Slachtoffers worden dringend verzocht zich te melden bij de politie om zo een compleet beeld te krijgen van de omvang van de incidenten, aldus woordvoerder Ramona van den Ochtend op NPO Radio 1.