Op deze bijzondere cultpraktijken is de Netflix-hit Wayward gebaseerd

We hebben allemaal op het puntje van onze stoel gezeten tijdens het kijken van Wayward, toch? Niet zo gek, deze achtdelige Netflix-serie zuigt je vanaf de eerste minuut mee in een duister verhaal vol vreemde rituelen. En het engste van alles? Het blijkt nog gebaseerd te zijn op echte gebeurtenissen. Brr.

In Wayward, dat twee weken geleden uitkwam, worden de zussen Leila (Alyvia Lind) en Abbie (Sydney Topliffe) naar het internaat Tall Pines Academy gestuurd, zogenaamd om geholpen te worden met hun 'gedragsproblemen'. Maar wat daar gebeurt, heeft weinig met hulp te maken. Schoolhoofd Evelyn heeft, laten we zeggen, een interessante manier van behandelen. Leerlingen moeten sadistische beproevingen doorstaan en worden gemanipuleerd tot ze zich willen aansluiten bij de lokale gemeenschap, die eigenlijk niets minder is dan een sekte.

Het echte verhaal
De bedenker van Wayward, Mae Martin, vertelde onlangs dat het verhaal is gebaseerd op ervaringen van diens beste vriendin Nicole. Nicole werd als tiener plotseling uit huis gehaald - midden in de nacht, met handboeien om - en naar een heropvoedingsinternaat gestuurd. Daar zat ze twee jaar vast. Uiteindelijk wist ze te ontsnappen, op blote voeten, door het bos, totdat ze hulp vond. Toen Nicole over haar ervaringen vertelde, begon Martin zich voor te stellen wat er zich allemaal had afgespeeld op die school. Die verhalen vormden de eerste inspiratie voor Wayward. Zoals Martin zelf zei tegen het Amerikaanse blad Deadline: 'Veel dingen in de serie lijken overdreven of sensationeel, maar er zit eigenlijk heel veel waarheid in.'

Lees ook: Waarom de kritiek op Wayward-acteur Mae Martin vermoeiend en transfobisch is

De jaren '70
Het betekende voor Martin het begin van een groter onderzoek. Kleine disclaimer: Tall Pines Academy zelf is niet één-op-één gebaseerd op een echte school. Martin haalde diens inspiratie ook uit zelfhulpprogramma's uit de jaren 70. In die tijd ontstonden er in Amerika allerlei kampen en programma's die jongeren met 'problemen' wilden heropvoeden. Deze plekken beloofden ouders dat hun kind daar discipline en respect zou leren, maar in werkelijkheid kwamen er vaak dwingende en traumatische methoden aan te pas.

Een van de bekendste voorbeelden - waar Wayward ook geïnspireerd op is - was de sekte Synanon. Die begon ooit als een verslavingskliniek met het idee dat je mensen kon redden door ze met 'tough love' aan te pakken, maar later liep het volledig uit de hand en veranderde het in een echte sekte. 

Terug naar Wayward
In Wayward zie je therapieën terug die in het echt ook bestonden, zoals aanvaltherapie,  waarbij stroomstootjes worden gebruikt om een kortdurende epileptische aanval op te wekken en gedragsmodificatie, wat heel wetenschappelijk klinkt, maar erop neerkomt dat mensen met straf en beloning iemands gedrag proberen te veranderen. Het lijkt misschien onschuldig, maar wie niet gehoorzaamde, werd vernederd, gestraft of geïsoleerd, allemaal onder het mom van 'therapie'.