Waarom de kritiek op Wayward-acteur Mae Martin vermoeiend en transfobisch is

Wayward verscheen vorige maand op Netflix en is sindsdien niet uit de top tien met best bekeken series te slaan. Toch hebben mensen massaal commentaar, en die kritiek vindt &C-redacteur Ismay een transfobische nasmaak hebben.

Afgelopen weekend keek ik Wayward in één ruk uit. Lang geleden dat ik een serie zag die zó spannend is dat je niet meer kunt stoppen met kijken. Goed verhaal, sterke cast en een einde dat een beetje teleurstelt, maar als je erover nadenkt wel het meest realistisch is. Toen ik de serie opzocht op IMDb, zag ik dat het een magere 5,9 scoort. Huh? Voor een serie die half internet in zijn greep heeft?

Mae Martin in de hoofdrol
Nu valt er over mijn smaak te twisten. Als tiener waren mijn favoriete films Bratz The Movie en In The Mix (ja, die met Usher). Beide scoren niet hoger dan een 3,2. Maar wat ik net had gekeken, was toch echt een prima serie. Op Instagram zag ik dat mijn halve tijdlijn aan het bingen was. Ik snapte pas waar die lage score vandaan kwam toen ik de reacties las. 'What a sad world we live in, the online world is getting really insufferable - this series is barely out and the first reviews here are from people who rage against an actor who happens to be trans.'

God ja, natuurlijk. Acteur Mae Martin (die de voornaamwoorden they/them gebruikt) heeft niet alleen de serie bedacht en geschreven, maar speelt ook de hoofdrol van Alex Dempsey: een agent die met zijn hoogzwangere vrouw naar een dorp verhuist en vermoedt dat er meer schuilgaat achter een plaatselijke school voor probleemjongeren. En ja, toevallig is Alex trans, maar dat is eigenlijk niet waar de serie om draait. Blijkbaar is dat voor sommige mensen nog steeds reden om te steigeren.

Lees ook: Deze Netflix-serie vol cultpraktijken heeft kijkers in z'n greep

Wat is mannelijkheid?
Mensen vinden Mae Martin een slechte acteur, er te jong uitzien (is Mae overigens niet, hen is 38 jaar) en vooral niet 'mannelijk genoeg' voor de rol. Excuse me? Dat is geen eerlijke acteeranalyse, maar eerder transfobie. Want wat is 'mannelijk genoeg' eigenlijk? Andrew Tate in een te strak T-shirt die nog net niet schuimbekkend roept dat mannen weer mannen moeten worden? Of Hulk Hogan die met een autoband boven zijn hoofd staat te brullen? Ja? Dan vind ik een agent die zijn vrouw probeert te beschermen en in zijn eentje een sekte infiltreert eigenlijk behoorlijk mannelijk. Natuurlijk mag je iets van het acteerwerk vinden. Misschien vind je dat het karakter niet goed is uitgediept of vind je de serie an sich ongeloofwaardig, maar als kritiek zich steeds richt op iemands genderidentiteit, dan gaat het niet alleen over acteren. Dat is iemand afwijzen om wie iemand is.

Nog zo iets: online wordt er onder snippets van de serie volop gegrapt dat het echte mysterie is van wie Laura zwanger is en wie de echte vader is. Serieus? Alsof queer stellen geen kinderen kunnen krijgen. Het is 2025 mensen.

Door de strot geduwd
De reacties op Wayward zijn vermoeiend. Niet omdat je de serie goed móét vinden, smaken verschillen, maar omdat het kritiek in the end weinig met het acteerwerk te maken heeft en alles met wie Mae Martin is. Kom ook alsjeblieft niet aanzetten met: het wordt tegenwoordig allemaal zo door de strot geduwd. Want dat er een queer personage in een serie zit, betekent niet dat je iets opgedrongen krijgt. People exist. En als we zo gaan redeneren, worden dan niet juist heteroseksuele relaties ons door de strot geduwd?

De kritiek op Mae Martin zegt uiteindelijk meer over ons dan over Wayward zelf. Misschien tijd om dat script eens te herschrijven.