Zonsverduistering voor dummies: de do's en don'ts als je morgen naar de zon tuurt

Morgen is de grootste zonsverduistering van de eeuw te zien. Maarre, hoe kijk je daar ook alweer naar zónder je ogen te beschadigen?

Woensdagavond 20.00 wil je paraat staan, want dan is er een totale zonsverduistering te zien. Tenminste, in Spanje en IJsland. In Nederland verdwijnt bijna negentig procent van de zon achter de maan, wat rond 20.11 tot een hoogtepunt komt. Om 21.03 is het weer voorbij. Zo'n verduistering gebeurde voor het laatst in 1999 en de volgende keer is pas in 2081, oftewel: een bijzonder moment dat je niet wil missen. En dan zit óók het weer nog eens mee.

Bescherm je ogen
Dat je niet met je blote ogen naar de hemel moet gaan staan staren, is je wellicht al bekend. 'Als je zonder bescherming in de zon kijkt, kun je schade aan je netvlies krijgen,' aldus oogarts Ike van Schouten, die verbonden is aan het Oogziekenhuis Rotterdam, tegen NOS. Zelfs een paar seconden kunnen al het een en ander beschadigen. 'Je voelt het niet op het moment dat het gebeurt, maar je krijgt een donkere vlek te zien, of vervormd beeld. Dat kijkt natuurlijk heel vervelend en het gaat niet altijd weg.'

Een zonnebril of gletsjerbril biedt niet genoeg bescherming, je hebt echt een zogeheten eclipsbril nodig. 'Een sterke categorie 3-zonnebril voor op het strand laat nog 8 tot 18 procent van het licht door,' legt oogarts Iris Schouten aan AD uit. 'Een echte eclipsbril laat maar één duizendste van het licht door. Dat is een heel groot verschil.' Hoe je weet dat je een 'echte' te pakken hebt? Check vooral of hij een CE-label en het juiste ISO-nummer, namelijk 12312-2, heeft.

Knip en plak een projectie
Aangezien de verduistering morgenavond al plaatsvindt én veel verkopers al hun eclipsbrillen al kwijt zijn, is het goed om te weten dat je ook op een hele simpele manier veilig naar de zon kunt kijken. Kijk dan indirect via een projectie, raden diverse oogartsen aan.

Zo'n projectie knutsel je als volgt: maak een gaatje in een stevig stuk karton of dik papier. Ga vervolgens met je rug naar de zon staan en houd het vel omhoog, op zo'n manier dat het zonlicht door het gaatje op een witte achtergrond terechtkomt. Een witte muur, bijvoorbeeld, of een ander vel papier dat op de grond ligt. Daarop zie je vervolgens hoe de maan een grote hap uit de zon neemt, maar zijn je ogen safe. Let er wel op dat je niet per ongeluk alsnog door het gaatje kijkt.

Op naar het strand
De allerbeste locatie om uitgebreid naar de zonsverduistering te koekeloeren, is de west- en zuidkust van Nederland. Langs het strand heb je perfect uitzicht op de zon die in de zee ondergaat. Experts tippen vooral Zeeland, omdat in het zuidwesten het grootste gedeelte van de zon bedekt wordt. Nét wat meer dan in het noorden. Maar hey, als we überhaupt met dertig graden, een Aperol Spritz en natuurlijk die eclipsbril aan het strand zitten, zijn wij blij.

De hoogte in
Het strand wat ver? Zoek dan de hoogte op, bijvoorbeeld in de vorm van een hoog gebouw, uitkijkpunt of dakterras. Het belangrijkste is dat je vrij zicht hebt, dus dat er niet nóg tien hoge gebouwen in je blikveld staan. Vooral in de richting west tot noordwest wil je zo min mogelijk belemmerd worden. Zit je op het platteland? Ga dan voor een dijk, open veld of groot meer. Nogmaals, als je maar vrij zicht in het westen tot noordwesten hebt.

Plof op de bank
Vind je dit allemaal te veel gedoe? Dan kun je natuurlijk altijd nog op de bank ploffen en de televisie aanzetten. De eclips is op meerdere zenders en ook YouTube-kanalen live te bekijken. Camera's kunnen 'm wel veilig vastleggen, vanwege de filters die de lenzen beschermen. Je hebt 'm dan misschien niet met je eigen ogen of DIY-camera obscura gezien, maar hey, wel soort van.