Minder online bestellen? Deze Koreaanse truc helpt je

Het is half elf 's avonds, je ligt op de bank en bent 'even aan het kijken' op wat shoppingapps. Klinkt onschuldig, maar we weten allemaal dat dat winkelmandje twintig minuten later ramvol zit met spullen. Gaan die je leven veranderen? Waarschijnlijk niet. Kun je ze dus beter niet aanschaffen? Waarschijnlijk wel. Maar ja, hoe?

In Zuid-Korea hebben ze een opvallende manier gevonden om de verleiding van online shoppen te weerstaan, zónder dat je je telefoon hoeft weg te leggen.

Placebo-effect
Koreanen zouden hun geld besparen door te shoppen op 'nepwebshops'. De nepwebshops, ook wel 'dopaminesites' genoemd, zijn razend populair onder jongeren. Het zijn websites die een volledige copy paste zijn van bekende webshops zoals Coupang, wat een soort Amazon is, maar dan zonder de laatste stap: de aankoop. Een van de populairste voorbeelden is een nepversie van een grote maaltijdbezorgapp. Daar kun je door menu's scrollen, gerechten selecteren, reviews lezen en je winkelmandje vullen alsof je écht gaat bestellen. Maar op de bestelknop drukken? Dat kan niet, en dat is precies de bedoeling.

‘Het voelt alsof ik echt iets besteld heb’, vertelt de 25-jarige kantoormedewerker Kim aan The Korea Times. Volgens experts draait het om de verwachting van een beloning. Het scrollen, kiezen, vergelijken en je mandje vullen zijn allemaal stappen naar de aankoop toe die zorgen voor een dopamineboost. Grote kans dat jij ook zo'n winkelmandje hebt met spullen die je nooit hebt afgerekend, maar ook niet kunt loslaten. De dopaminesites spelen slim in op dat gevoel. Ze geven je dezelfde prikkels als online shoppen, maar zonder de financiële kater of dat ongemakkelijke moment waarop je je afvraagt waarom je in hemelsnaam een matchagroene broek van 89 euro nodig dacht te hebben.

Verzadigd gevoel
Volgens Kim Heon-sik, professor aan Jungwon University, past de trend binnen een grotere online ontwikkeling. We kijken bijvoorbeeld al jaren naar video's waarin mensen enorme hoeveelheden eten wegwerken in de populaire (Koreaanse) mukbangs, om zelf dat verzadigde gevoel te ervaren zonder iets te eten. Niet omdat we zelf willen mee-eten, maar omdat we tóch iets van die ervaring willen voelen. Die behoefte om een ervaring indirect te beleven, zonder die zelf daadwerkelijk te ervaren, zien we nu ook terug bij shoppen. We willen wel de dopamine, maar liever niet de rekening die erbij hoort. ‘We zien steeds meer content waarmee mensen indirect ervaringen opdoen, zoals eten bestellen, drinken of shoppen, zonder het in het echte leven te doen’, zegt Kim. Volgens hem spelen ook stress, burn-outklachten en zorgen over de toekomst een grote rol. Jongeren zoeken naar laagdrempelige manieren om zich beter te voelen, zonder extra geld uit te geven.

Natuurlijk lost een nepbezorgapp geen geldproblemen, stress of eenzaamheid op. Maar in een tijd waarin alles draait om méér kopen, méér doen en méér prikkels, is het ergens best verfrissend dat jongeren juist een manier zoeken om níét toe te geven aan hun impulsen. Dus de volgende keer dat je om elf uur 's avonds met een volle winkelmand in een webshop zit, hoef je jezelf misschien niet meteen streng toe te spreken. Je bankrekening zal je er in elk geval dankbaar voor zijn.