Wie mooi wil zijn moet overwerken

Van Vera Wang tot wolf girl: Amber de Wilde de Ligny vraagt zich af waarom vrouwen steeds later lijken te pieken en waarom een nieuwe generatie daar steeds minder zin in heeft.

Vroeger was schoonheid overzichtelijk: je was knap of je was het niet, je piekte rond je 25ste en daarna begon de strijd tegen de zwaartekracht. Nu staat Vera Wang op haar 77ste te shinen in een crop top, ziet Michelle Pfeiffer er op haar 68ste nóg beter uit dan ooit en vertelt iedere middle aged TikTok-moeder dat ze, dertig jaar en vijf kinderen verder, hotter is dan op haar twintigste. Sinds wanneer win je met ‘jong zijn’ niet meer de hoofdprijs in de schoonheidswedstrijd? 

Maandagochtendstress 

Niet letterlijk natuurlijk. Vera kent mij en mijn ochtenden niet. Toch gebeurt het iedere keer wanneer er een nieuwe foto van haar in een modetabloid opduikt: ik kijk, zoom in, zucht hardop en stuur hem door naar een vriendin. 

‘Hoe oud is ze nou?’ 

‘77.’ 

‘Nee.’ 

‘Ja.’ 

‘Nee!’ 

Vera Wang werd op 27 juni toch echt 77. Ze vierde dat met een blonde bob, een weinig verhullende jurk en de air van iemand die de vijftig verjaardagen ervoor effe heeft overgeslagen. Die vrouw. Net zo eentje als Michelle Pfeiffer, Demi Moore en J.Lo. Kris Jenner is inmiddels al zo’n 102 en zo fit als een hoentje, alsof ze ieder moment nóg een dochter kan lanceren. Bewonderenswaardig, dat plezier waarmee dit clubje weigert te verdwijnen. En bevrijdend dat vrouwen boven de vijftig niet meer automatisch een coltrui, kort pittig kapsel en de rol van ‘de moeder van’ krijgen. Totdat ik mijn telefoon wegleg en mijn eigen ochtendhoofd in de spiegel zie. Sta ik dan, om kwart over zeven: doodmoe en 38, met een kussen afdruk op mijn wang die pas rond lunchtijd verdwijnt. Alsof ik  degene ben die haar beste tijd heeft gehad, terwijl de collectieve  seniorenbak pas net op stoom komt. Leuk dat de golden girls bewijzen dat een vrouw niet op haar 25ste hoeft te pieken, maar dat het schoonheidsideaal tegenwoordig tot ver na je pensioen moet worden nagestreefd? Dat bezorgt me stressvlekken.

Jong gedaan 

De oude schoonheidsidealen pakten vooral voor mannen gunstig uit. Mannen van zestig kregen een motor, een maîtresse en een tweede jeugd. Vrouwen na veertig een schort en een volwassen zoon. Vind ik wat van, maar oké, duidelijk. Nu is jeugdigheid als beautydoel niet ineens verdwenen, maar het wordt wel opgeslokt door iets anders: longevity. Jong ogen is fijn, maar je moet er vooral uitzien alsof er in al die  jaren uitstekend voor je is gezorgd. Een gladde huid, sterke core, witte tanden, rustige darmflora en een ontspannen blik alsof je alle schaapjes op het droge hebt. En wie heeft dat op haar twintigste nou echt?  Alles draait nog steeds om uiterlijk, maar dat moet dan wel een heel verhaal vertellen: dat je gezond, uitgerust, gedisciplineerd en financieel comfortabel door het leven  gaat. Je kunt dus jong zijn en achterlopen. Een vrouw van 22 heeft misschien goede  jukbeenderen, een vrouw van 52 heeft  ervaring, geld, smaak en wél het telefoon nummer van die ene sterrenkapper. We bewonderen een grande dame als Vera dan ook niet omdat ze twintig lijkt. Ze lijkt op Vera Wang: een piepkleine modeontwerper met de uitstraling van iemand die nog nooit  zelf een dekbedhoes binnenstebuiten heeft hoeven trekken. En zodra ze een podium afstapt, verraden haar knieën en heupen heus wel een krakkemikkig seniorenloopje. Het gaat om het totaalplaatje. Dat oogt verzorgd, beheerst en zorg vuldig uitgekozen. Vrouwen als Vera verkopen iets aantrekkelijkers  dan eeuwige jeugd: de controle over wat het leven aan je uiterlijk  achterlaat. Onze moeders wilden er jonger uitzien, wij alsof we  voldoende slapen. Minstens zo onmogelijk en eh, minstens zo duur. 

Zelf de Birkin 

Want dat kost je een godsvermogen. Ooit las je rijkdom af aan een  auto, een horloge of een designertas. Toen kwam quiet luxury en  maakten logo’s plaats voor saaie, beige truien waarvan alleen  andere rijke mensen wisten dat ze vier ruggen kostten. En nu  verhuis je de status naar het lichaam. Je bent zelf de designertas.  En achter dat ‘moeiteloze’ uiterlijk schuilt een flink personeels bestand: een kapper, tandarts, huidtherapeut, trainer, arts. En dan  kost het je nog eens honderd producten, behandelingen en heel veel  tijd. Tijd om te sporten, vers te koken, acht uur te slapen en op  woensdagochtend ongegeneerd naar reformer pilates te gaan. Tijd om te herstellen van een behandeling die (volgens de brochure) in  je lunchpauze past, maar waardoor je toch drie dagen op een schilferende perzik lijkt. 

Beauty gap 

Sociologen noemen de voordelen die je uit je gezicht, lichaam, kleding en verzorging haalt aesthetic capital. Uiterlijk kan meespelen in kansen, inkomen en de mate waarin iemand competent wordt  gevonden. Oké, een goede föhnborstel maakt je nog geen directeur, maar verzorging geldt steeds vaker als bewijs dat je je leven op orde hebt. Dat is het venijnige aan een lichaam als statussymbool. Want zo lijken een strakke kaaklijn en een rustige uitstraling  het resultaat van discipline, niet van geld. Vermoeidheid? Komt niet door stress, je hebt gewoon een verkeerde ochtendroutine. De investering en bijbehorende creditcard staan niet op de foto, alleen het eindresultaat. En voor je het weet is Vera Wang geen uitzondering meer op de verder lekker chillende pensionado’s, maar het bewijs dat de rest van ons blijkbaar gewoon lui is. 

Beste versie 

Nou ben ik zelf natuurlijk niet ongevoelig voor de belofte van een upgrade. Kan ik Vera’s complete beautyregime bijbenen? Nooit. En ook namens mijn accountant: vriendelijk bedankt. Maar een losse behandeling, nieuwe routine of pot supplementen met ambitieuze claims? Vertel me meer. Ik ben tenslotte een millennial. En millennials kregen ooit te horen dat alles maakbaar was. Loopbaan, hechtingsstijl, darmflora, billen: overal moest een plan voor komen. Slecht geslapen? Track je stresslevel. Een rimpel? Preventief behandelen voordat-ie zelf een diepe grens aangeeft. Millennials doen niet aan een midlifecrisis, maar we belanden zo wel in een oneindig optimalisatietraject. En natuurlijk wordt het met de jaren leuker. Je weet welke jeans werkt en neemt mannen die alleen over crypto praten met een korrel zout. Je wenkbrauwen hebben 2003 overleefd en je weet inmiddels dat het knippen van een pony geen totaal ander leven oplevert. Geen wonder dat het idee van een toekomstige, nóg betere versie zo aantrekkelijk klinkt. Alleen woont die versie ook altijd één behandeling verderop. En zo is het dus nooit af. 

Gewoon een capibara 

De tegenbeweging duikt op in onverwachte hoek: op de social feeds van gen Z. Er is geen andere generatie die zo veel weet over gezichtsvormen en huidbarrières. Maar: gen Z heeft ook van jongs af aan in de smiezen hoe het trucje werkt. Ze weten dat een clean girl minstens acht producten draagt. Ze herkennen de minifacelift, Ozempic-faces en het peptidendieet achter een zogenaamd moeiteloos plaatje. Ze zien de steigers, en vinden ze nogal hoog om in te klimmen. Hebben ze geen zin in. En zo ontstond een tikje vreemde maar verfrissende internetfilosofie: Bimbo Stoicism. Daarbij rofileren vrouwen zich als hun twin animal. En da’s dus niet het dier dat ze het  mooist vinden, maar het dier dat hun eigen  bouw of uitstraling vertegenwoordigt. De  één is een hert, de ander een wolf, lynx,  paard of olijke capibara. Het is natuurlijk een meme, niemand van  hen banjert nu op handen en voeten door  het park of zo. Maar onder de grap schuilt serieuze schoonheidsmoeheid. Het idee  erachter is dat niemand kijkt naar een wolf en dan klaagt dat hij niet genoeg op een  gazelle lijkt. Een paard is niet mislukt omdat het geen kat is. Dus waarom zouden vrouwen dan allemaal naar hetzelfde houdbaarheidsideaal moeten streven? Misschien ben je niet onverzorgd, maar  probeer je gewoon het verkeerde dier te zijn. Accepteer dat je een stevig trekpaard  bent. Dan scheelt één meme je ineens tig zelfhulpboeken. 

Mooi én moe 

Het andere schoonheidsideaal wordt natuurlijk niet ineens ritueel verbrand door gen Z. Op dezelfde feed waarop iemand haar lazy routine omarmt, staat drie swipes later een kortingscode voor een glow-up plan. Tegenstrijdig? Zeker. Maar ook wel lekker om ’s ochtends wolf en  ’s middags full glam te zijn; morgen zien we wel weer verder. Beauty kan ook gewoon iets zijn om mee te spelen, niet iets waarvoor je moet slagen. Daar kan ik als millennial iets van lenen. Niet de wolvenoren. Maar wel het idee dat niet iedere beautykeuze onderdeel van een groter verbeterplan hoeft te zijn. Best een filler, maar geen contract bij Dokter Prik tot aan mijn pensioen. Af en toe moeite doen, en het daarna ook wel weer goed vinden. Want zodra je niet meer sport om nu lekker in je vel te zitten, maar om de 72-jarige versie van jezelf niet teleur te stellen, voelt zelfzorg snel als achterstallig onderhoud. En een lichaam als statussymbool mag van alles hebben, behalve dat. Morgenochtend scrol ik vast weer langs een foto van Vera, Demi of Michelle. Dan zoom ik natuurlijk opnieuw in, app ik een vriendin en overdenk ik mijn eigen longevity. Zolang ik maar onthou dat Vera geen huiswerk is. Vera is Vera, met haar eigen gezicht, team en bankrekening. Ik ben geen mislukte versie van haar. Ik ben een capibara die van schommelen houdt. Het ene moment vergeet ik net zo makkelijk mijn SPF en ga ik op de bank liggen. Vijf minuten later googel ik alsnog wat een Sculptra-behandeling kost en maak ik nog een afspraak ook. Het een sluit het ander blijkbaar niet uit. Tja, dan kost ’t me af en toe een maandagochtend. Zolang het maar geen fulltimebaan wordt.