Covidbaby's worden vijf: zijn deze lockdownkinderen echt lastiger dan anderen?

Vandaag is het precies vijf jaar geleden sinds de lockdown van de Covid-19-pandemie. Ja, wij voelen ons ook oud. Dit betekent dat de eerste covidbaby's vijf worden. Geruchten gaan dat deze lockdowngeneratie een stuk moeilijker is dan andere kinderen, maar klopt dat?

Stel je voor: je wordt geboren in een wereld waar iedereen zich met zichzelf bemoeit. Het weer is goed, je ouders zijn 24/7 thuis en niemand probeert met z'n plakkerige tengels aan je te zitten. Maar ineens moeten je ouders weer werken, leer je wat 'covid' is en blijkt de hele economie naar de knoppen. Ja, wij zouden ook chagrijnig zijn.

Lees ook: Jennifer geeft haar kinderen thuisonderwijs: 'Mensen denken dat ze de hele dag in hun uppie thuiszitten'

Zware periode
Waarschijnlijk kun je het je nog goed herinneren: ouder worden tijdens de pandemie betekende niet alleen maar dat je veel thuis was (velen van ons moesten gewoon nog werken) en daardoor veel tijd had voor je baby. Nee, steun uit je omgeving viel weg - je mocht nauwelijks bezoek hebben, doktersafspraken maken werd moeilijker en eenzaamheid en isolatie waren hoog. Alleen jij (en je partner), je kind en Peppa Pig tegen een stille wereld. Tot ongeveer mei 2022 waren de effecten van Covid-19 op onze samenleving groot.

Als de gezinsomstandigheden in huis al sterk waren, had de lockdown op kinderen en ouders eerder een positief effect op de sfeer in huis, aldus het Nederlands Jeugdinstituut (NJi). Bij kwetsbare gezinsomstandigheden had de lockdown juist vaker een negatief effect. Ook gaven ouders aan dat de opvoeding zwaarder werd tijdens covid door de toenemende stress en de missende steun van familie, zoals opa en oma.

Achterstand
Volgens Ierse onderzoekers konden covidbaby's sneller kruipen, maar konden ze later een woord met betekenis uitspreken, wijzen en doei-zwaaien. Onderzoekers uit de VS zeggen zelfs dat de lockdownbaby's een lager IQ hebben. Maar ook in ons eigen kikkerlandje zijn deze ontwikkelingen te zien. Uit onderzoek van de Universiteit Utrecht is gebleken dat peuters (2 of 3 jaar) na de pandemie lager scoorden op woordbegrip, maar dat ze ook achterbleven op sociaal-economische ontwikkeling. Vermoedelijk komt dit door het gebrek aan sociale contacten.

'Kinderen leren niet alleen van hun ouders, maar ook van opa en oma en van vriendjes,' vertelde onderzoeker Anika van der Klis in het NOS Radio 1 journaal. 'Het is ook heel belangrijk dat een kind heel veel verschillende gesprekspartners heeft. Want iemand anders zegt misschien mok terwijl een ander misschien beker zegt. Juist al die verschillen maakt dat kinderen uiteindelijk een heel grote woordenschat ontwikkelen.'

Lees ook: Vierkante ogen: zet je kind ouderwets voor de tv: 'Snelle prikkels hebben écht een schadelijk effect'

Ook de BBC sprak vorig jaar van een taalachterstand bij deze kinderen. Van jongs af aan in contact komen met mensen en zeker ook andere kinderen zorgen er daarnaast ook voor dat kleine kinderen veel belangrijke sociale skills ontwikkelen. Op Engelse scholen zien ze nu dat de lockdowngeneratie het hier moeilijker mee heeft. Zo hebben ze niet genoeg woordenschat om gevoelens die bij hun leeftijd horen op een goede manier te uiten. Met driftbuien, ruzies met andere kinderen en miscommunicatie tot gevolg.

Bla, bla, bla
Is dit reden voor stress? Nee, zei Professor Hourihane van het Ierse onderzoek in 2022. 'Baby's zijn van nature veerkrachtig en leergierig, en het is zeer waarschijnlijk dat hun sociale communicatieve vaardigheden zullen verbeteren als de samenleving weer versterkt en sociale kringen toenemen. De groep lockdownbaby's zullen echter tot de schoolgaande leeftijd moeten worden gevolgd om ervoor te zorgen dat dit het geval is.'

Om de ontwikkeling van je covidbaby te bevorderen, adviseren de onderzoekers uit Utrecht om regelmatig voor te lezen. Dit bevordert de taalontwikkeling. Praat veel met je kind; kook, speel en knuffel samen. Praat veel over emoties, zowel positieve als negatieve, en probeer uit te leggen hoe andere mensen zich in bepaalde situaties voelen. Beperk schermtijd ten slotte zo veel mogelijk bij jonge kinderen, om sociaal-emotionele ontwikkelingen te bevorderen.