Nu op Videoland: het duistere dubbelleven van Coco Chanel

Coco Chanel kennen we van Chanel Nº5, het mantelpakje en natuurlijk de little black dress. Maar achter het chique mode-imperium schuilt een behoorlijk duister levensverhaal. Van haar jonge jaren tussen rijke mannen en courtisanes tot haar banden met de nazi’s: de documentaire Coco Chanel is vanaf vandaag te zien op Videoland. Vier feiten die je misschien nog niet over haar wist.. 

1. Ze groeide op in een klooster
Toen Gabrielle Bonheur Chanel (haar officiële naam) twaalf jaar oud was, overleed haar moeder. Haar vader kon niet goed voor haar zorgen en stuurde Chanel en haar zussen naar het klooster van Aubazine. Daar groeide ze op en leerde ze naaien. Een behoorlijk contrast met het luxe-imago dat later onlosmakelijk met haar naam verbonden zou worden: haar jeugd speelde zich af in een sobere omgeving, mijlenver verwijderd van haute couture, parels en peperdure parfums.

2. Tussen rijke mannen en courtisanes
Coco Chanel wordt vaak neergezet als een selfmade modelegende, maar helemaal alleen heeft ze het niet gedaan. Als jonge vrouw trad ze op in cafés en kwam ze terecht in de wereld van rijke mannen en courtisanes. Ze werd de maîtresse van de steenrijke Étienne Balsan en leerde via hem Arthur ‘Boy’ Capel kennen, met wie ze vervolgens een relatie kreeg. Capel hielp haar financieel bij het openen van haar eerste hoedenwinkel in Parijs. Vanuit die winkel bouwde Chanel haar imperium verder uit. Haar weg naar de top begon dus mede dankzij twee steenrijke geliefden.

3. Werken voor de Duitsers 
Tijdens de Duitse bezetting van Frankrijk kreeg Chanel een relatie met Hans Günther von Dincklage, die voor de Duitse militaire inlichtingendienst werkte. Maar haar betrokkenheid bij de Duitsers was niet alleen romantisch. In Duitse documenten werd Chanel gekoppeld aan agentnummer F-7124 en de codenaam ‘Westminster’. In 1943 was ze bovendien betrokken bij Operation Modellhut: een Duitse operatie waarbij via haar Britse contacten geprobeerd werd een boodschap over mogelijke vredesonderhandelingen over te brengen. Hoe actief Chanel zelf als agent was, daarover bestaat discussie. Dat haar rol verder ging dan alleen die van de geliefde van een Duitse inlichtingenofficier, staat wel vast.

4. Chanel Nº5 en de naziwetten
Ook achter het wereldberoemde Chanel Nº5 zit een behoorlijk duister verhaal. Tijdens de oorlog probeerde Chanel gebruik te maken van de zogeheten ariseringswetten, waarmee Joodse ondernemers hun bedrijven en bezittingen konden worden afgenomen. Daarmee hoopte ze meer controle te krijgen over het bedrijf achter haar parfum. Het grootste belang daarin was in handen van de Joodse broers Pierre en Paul Wertheimer, die de productie en internationale distributie van Chanel Nº5 verzorgden. Chanel probeerde via de anti-Joodse wetgeving hun belang in handen te krijgen, maar dat mislukte: de Wertheimers hadden hun bezit op tijd juridisch ondergebracht bij een niet-Joodse zakenman. Niet bepaald de geschiedenis die je verwacht achter een van de beroemdste parfumflesjes ter wereld.

Het leven achter Chanel Nº5, de mantelpakjes en the little black dress was dus een stuk minder chic dan het mode-imago doet vermoeden. Meer weten? De documentaire Coco Chanel is vanaf vandaag te zien op Videoland.