Ben jij seksmoe? Seksuoloog Mariëtte deelt haar tips

Bungelt seks ergens onderaan je lijstje van leuke activiteiten? Veins je – oh, cliché – hoofdpijn zodra je partner aanstalten maakt? Of heb je wel seks, maar voelt het als een verplichting waar je weinig plezier aan beleeft? Dan zou je zomaar ‘seksmoe’ kunnen zijn, zoals Mariëtte Sinninghe Damsté (ook wel bekend als ‘Seksuoloog Mariëtte’) dit verschijnsel noemt. Met haar boek Sex-out - In vier stappen uit je seksuele burn-out - vol verhalen, praktische tips en oefeningen - helpt ze koppels opnieuw naar elkaar te verlangen en verbinding te ervaren.

Sinninghe Damsté: 'Seksmoeheid komt ontzettend vaak voor. Soms zit er een jong stel voor me in de bloei van hun leven waarbij de een geen seks meer wil en de ander daardoor op het punt staat vreemd te gaan. Of de een wil vanilleseks terwijl de partner juist pornoseks wil. Die seksmoeheid treft niet alleen koppels met kleine kinderen of drukke banen, ik zie het ook bij jonge stellen of mensen die nog in de verliefdheidsfase zitten. Zelfs singles geven aan dat ze geen relatie meer beginnen omdat ze al moe worden bij het idee van seks. Het idee dat je steeds weer moet uitleggen wat je wel en niet fijn vindt, put hen uit. Het zijn vooral heterovrouwen die bij mij aan de bel trekken. Voor veel van hen voelt seks als een klus - zeker als hun man pornoseks aandraagt - en overheerst de opluchting als het er weer opzit.

Daarentegen vinden veel mannen het wel prima zolang ze af en toe seks hebben om te ontladen. Zij worden er vooral moe van dat ze regelmatig nee te horen krijgen. Dat laat zien dat de manier waarop veel heterostellen - want die zie ik het meest in mijn praktijk - nu met intimiteit omgaan, simpelweg niet werkt.' Tijdens een van haar lezingen werd duidelijk hoeveel vrouwen hiermee worstelen. ‘Een vrouw pakte de microfoon en zei: 'Ik heb elke vrijdag seks maar ik geniet er niet van, ik hoop altijd dat het snel voorbij is.' Toen ik vroeg of meer vrouwen dit herkenden, stak meer dan de helft haar hand op.

Uit mijn onderzoek onder 1.511 geliefden tussen de 18 en 85 jaar blijkt dat dit probleem universeel is. 67 procent van de geliefden herkent zich, ongeacht leeftijd, sekse of relatieduur, in de kenmerken van seksmoeheid, zoals minder lustgevoelens, aantrekkingskracht en nieuwsgierigheid. Bij 41 procent ligt er door de seksmoeheid zoveel spanning rondom seks dat ik spreek van een seksuele burn-out, een sex-out dus.'

De vier stappen naar fijne seks
‘Ik adviseer cliënten te vrijen alsof ze nog nooit een porno- of Hollywoodfilm hebben gezien, alsof ze niet eens weten dat orale seks bestaat. Zonder script het bed in stappen, verbinding maken met hun lijf en van daaruit bewegen.’ Dat krijg je volgens Sinninghe Damsté in vier stappen voor elkaar. ‘De eerste is zelfliefde. We zoeken tijdens seks vaak meteen verbinding met de ander, terwijl we vergeten eerst contact te maken met onszelf. Denk niet aan wat de ander lekker vindt, maar aan wat jij wil geven, waar jij behoefte aan hebt en wat je wil ontvangen. Dat ontdek je pas als je echt naar je lijf luistert. Je kunt bijvoorbeeld gaan liggen en je handen op een plek leggen die fijn voelt en voelen waar je aangeraakt wil worden, hoe je daar aangeraakt wil worden en welke grens je daarbij voelt. Uiteindelijk kun je dit met je partner delen.'

De tweede stap is overgave. 'Laat alle programma’s die je vaak afdraait of de stemmetjes in je hoofd los – of het nu gaat om controle houden over je orgasme, je afvragen of je wel mooi genoeg bent en of je wel een goede minnaar bent. Wees aanwezig in je lijf en geef je over aan wat zich aandient. Juist het niet weten wat er gaat gebeuren, maakt seks spannend.'

Lees ook: Met deze 5 simpele tips verbeter je jouw liefdesleven

De derde stap is echt met elkaar verbinden door de 'maskers' af te zetten. Sinninghe Damsté: 'Mensen zetten tijdens de seks vaak een soort masker op als copingstrategie om hun seksmoeheid te maskeren: van de pleaser tot de stoeipoes of excuustruus. Jezelf echt laten zien – óók in je ongemak – vraagt om eerlijkheid en moed. Herken je masker, erken het, deel het met je partner en bespreek wat je ermee probeert te beschermen. Later kun je het ook tijdens de seks kort aangeven als je merkt dat je aan het acteren bent (‘Ik voel het niet echt’). Sowieso denk ik dat communicatie 80 procent van goede seks uitmaakt. Dat is spannend omdat je naakt en kwetsbaar bent, maar juist daarom belangrijk.

Communiceer zonder oordeel of verwijt. Zeg niet: 'Je doet het niet goed,' maar eerder: 'Dit voelt niet fijn, wil je X proberen?' Het kan verbindend werken om vervolgens niet meteen te stoppen met de seks, maar even te pauzeren en later rustig aan te geven wat je wél fijn vindt. Natuurlijk moet je altijd helemaal stoppen als je grens niet wordt gerespecteerd.'

De vierde stap is hartstocht en passie. Sinninghe Damsté: 'Mannen mogen leren dat vrouwen meer tijd nodig hebben en dat het niet altijd om het orgasme hoeft te draaien, terwijl vrouwen zich meer mogen inspannen om echt in hun lijf te landen. Mannen kunnen een vrouw daarbij helpen door haar schouders te masseren, door haar haar te woelen of gewoon even bij haar in te checken. Neem ook de tijd en creëer een intieme setting. Maak twee minuten oogcontact, deel verlangens en geheimen en reflecteer: was het spannend? Wat voelde goed? Uiteindelijk heb je dan twee mensen die kunnen los- laten, die zich veel dieper met elkaar verbinden en die urenlang met elkaar kunnen spelen. Voor deze manier van seks hoef je ook niet van tevoren al opgewonden te zijn. Als je samen bent, elkaar aanraakt zonder verwachtingen, kan het verlangen vanzelf ontstaan.'

Deze manier van vrijen is ook voor mannen heel fijn. Sinninghe Damsté: 'Veel mannen die op jacht zijn naar de snelle kick missen juist echte verbinding. Voor hen is dit bevrijdend: ze hoeven niets te doen of te kunnen, alleen aanwezig te zijn en zich over te geven aan wat ontstaat. Dat haalt ook prestatiedruk weg, en de must om snel te penetreren omdat ze bang zijn hun erectie te verliezen.

Met deze manier van vrijen is klaarkomen minder belangrijk, waardoor liefde en verbinding ook buiten de slaapkamer blijven bestaan. Het appen, muziekjes sturen naar elkaar, een cadeautje kopen, even een kus in de nek, dat wat we vaak zo fijn vinden uit die begintijd, kan je zo terugkrijgen en heel lang vasthouden.' En misschien verandert seks die slaapverwekkend kan zijn dan weer in iets waar je wide awake van wordt.

Wil je meer weten over het zijn seksmoe? In het decembernummer van &C lees je er alles over. Je vindt het online en in de winkel.

Shop &C's nieuwste editie hier