Het mysterie ontrafeld: dit is waarom jij er altijd uitgepikt wordt bij de zelfscankassa

Je bent zo'n voorbeeldige burger en tóch ben je altijd degene die gecontroleerd wordt bij de zelfscankassa. Meer dan anderen, lijkt het wel. Hoe komt dat?

Geen zorgen, het is niet omdat je er zo crimineel uitziet. Althans, dat is niet de enige reden. Het heeft met een algoritme te maken.

Lees ook: Dit is waarom mensen nu massaal sushi uit de supermarkt kopen

Niet zo willekeurig als het lijkt
Voor de gehaasten en/of sociaal angstigen onder ons zijn zelfscankassa's perfect: je hoeft niet in de rij te staan, je hoeft met niemand te praten en je kunt zo lang of kort over het scannen van je boodschappen doen als je zelf wil. Tenminste, totdat je geselecteerd wordt voor een steekproef en moet wachten totdat een drukbezette medewerker je bon komt controleren. Maar ja, wat doe je eraan? Dat gebeurt willekeurig, toch?

Niet helemaal, ontdekte NRC. Kassasysteem-expert Hanno Kallmeyer vertelde de krant dat winkels bepaalde regels instellen om de kans dat ze winkeldieven te pakken krijgen, te vergroten. Dat jij eruit gepikt wordt, komt dus omdat je volgens die regels verdacht gedrag vertoont.

Lees ook: Aha, bij déze supermarkt haal je de goedkoopste boodschappen

Eh, wat dan?
Zo is er bijvoorbeeld een top tien meest gestolen supermarktproducten. Denk aan dure scheermesjes, alcohol of luxe cosmetica. Heb jij een van deze producten in je mandje, dan is de kans groot dat je een steekproef op je dak krijgt. Al helemaal als je de bijbehorende 'combi' vergeet mee te scannen, zoals scheerschuim in het geval van scheermesjes.

Een andere factor die het systeem opmerkt, is hoe lang je over het scannen doet. Zit er veel tijd tussen het scannen van boodschap 1 en boodschap 2? Of tussen het scannen van boodschap 1-83 en het afrekenen ervan? Bijvoorbeeld omdat je een juicy appje krijgt? Of omdat je een halve beroerte staat te onderdrukken omdat de bon wéér duurder uitvalt dan normaal? Ook dan heeft het systeem je in de smiezen. Hoe langer je blijft hangen, hoe groter de kans op een controle is. Winkeldieven blijven vaak opvallend lang in de winkel, legt Kallmeyer uit.

Lees ook: Voor eens en altijd: deze 12 producten mag je niet in de koelkast leggen

Oh, en heel veel kopen? Of over een bepaald bedrag heen gaan? Jep, die factoren tellen ook mee. En het zou ook nog aan de regio waarin je woont kunnen liggen, omdat in sommige regio's of buurten het diefstalrisico statistisch hoger zou zijn en winkels daarom hebben ingesteld dat er vaker gecontroleerd moet woorden.

We zeiden het toch
Geen zorgen, dus. Je ziet er niet crimineel uit, je gedráágt je alleen op een manier die verdacht veel lijkt op dat van criminelen. Dat is alles.