Zó spreek je iemand aan op rotgedrag

Een dominante manager, een vriendin die altijd te laat is of een oom die discriminerende opmerkingen maakt: soms wil je iemand dolgraag aanspreken op z’n gedrag, maar doe je het toch niet. Want tja, hoe doe je dat zonder zelf de zeurpiet te worden? Zo pak je het aan.

Als iedereen om je heen iets lijkt te accepteren, is het best spannend om als enige je mond open te trekken. Misschien stel jij je aan. Misschien vindt de rest het helemaal niet zo erg. Of misschien denkt iedereen precies hetzelfde, maar durft niemand als eerste iets te zeggen. Dat groepsgevoel kan ervoor zorgen dat we vervelend gedrag langer pikken dan we eigenlijk willen.

Tijd om toch die mond open te trekken. Maar een beetje tact kan geen kwaad.

1. Check eerst of jij de enige bent
   Vraag bijvoorbeeld aan een collega of vriendin: ‘Viel jou ook op hoe hij net reageerde?’ Misschien blijkt dat anderen precies hetzelfde ervaren. Niet om gezamenlijk iemand af te branden, maar om te peilen of jij de enige bent die zich eraan stoort.

2. Wacht het juiste moment af
   Iemand aanspreken waar de halve afdeling of de hele familie bij staat, maakt de kans op een defensieve reactie alleen maar groter. Zoek liever een rustig moment waarop je de ander even apart kunt spreken.

3. Benoem concreet wat je ziet
   Laat labels als ‘arrogant’, ‘asociaal’ of ‘irritant’ achterwege en beschrijf het gedrag. Bijvoorbeeld: ‘Je onderbrak haar net drie keer terwijl ze haar verhaal vertelde.’ Zo maak je duidelijk waar je het precies over hebt.

4. Vertel wat het met je doet en geef ruimte voor een reactie
   Vertel vervolgens wat het gedrag met jou doet: ‘Ik merk dat ik daar ongemakkelijk van word.’ Vraag daarna: ‘Had je door dat het zo overkwam?’ Misschien is iemand zich helemaal niet bewust van zijn gedrag en misschien heeft diegene een andere uitleg. Luister daar ook naar.

5. Durf je grens te herhalen
   Wordt het gedrag weggewuifd met een ‘pfff, doe niet zo ingewikkeld’? Dan hoef je niet meteen je punt in te trekken. Je kunt rustig herhalen: ‘Misschien bedoelde je het niet zo, maar ik wil wel dat je hier rekening mee houdt.’ Iemand aanspreken betekent niet dat je een ruzie moet winnen.

Dus als je denkt: iemand zou hier iets van moeten zeggen, kan het zomaar zijn dat iedereen precies hetzelfde denkt. Soms moet je gewoon even degene zijn die als eerste uit de pas loopt.