Wel een babyshower, geen puppyshower: waarom vinden we sommige mijlpalen belangrijker dan andere?

Bruiloften, babyshowers, bachelorparty’s: voor sommige mijlpalen trekken we alles uit de kast, terwijl andere – samenwonen, een nieuwe baan, een marathon lopen – bijna ongemerkt voorbijgaan. Waarom eigenlijk?

Op een brakke zondag kreeg een vriendin een appje: ‘Hé Eva! Ik begreep via via dat je zwanger bent. Ik ben superblij voor jullie! Welcome to the club!’ Afzender: een vriendin van een vriendin. Iemand die Eva (40) niet goed genoeg kende om te weten dat ze geen kinderwens heeft. En dat ze niet zwanger, maar met een kater op de bank lag. Het appje hield Eva een week bezig. ‘Ik begreep eerst niet zo goed waarom ik erover bleef nadenken,’ zegt ze. ‘Het is toch geen big deal dat een verkeerd geïnformeerde kennis een berichtje stuurt?’ Maar ineens wist ze wat haar dwarszat: deze kennis feliciteerde haar alléén met een vermeende zwangerschap. Waar waren de lieve appjes toen ze een huis kocht, ging samenwonen of na lang zoeken eindelijk een nieuwe baan vond? ‘Die momenten waren voor mij heel belangrijk, maar ze waren blijkbaar geen berichtje waard. Alsof ik er pas bij hoorde nu ik zogenaamd zwanger was.’ 

Sociale bubbel
Voor sommige levensgebeurtenissen hebben we uitgebreide rituelen opgetuigd. Gaat een vriendin trouwen? Dan vraagt dat om een vrijgezellenfeest, cadeaus, speeches en een groots feest, waarvoor alle vrienden en familie natuurlijk een dag vrij nemen. Baby op komst? Kom maar door met die babyshower, genderrevealparty en kraamvisite inclusief beschuit met muisjes. Maar niet alle mijlpalen krijgen vanzelfsprekend zoveel aandacht. Ben je verhuisd, voor jezelf begonnen, heb je promotie gemaakt op je werk, een marathon gelopen, je studieschuld afgelost, je podiumangst eindelijk overwonnen? Kleine kans dat je wordt verrast met een feestje. Vinden we sommige gebeurtenissen het vieren meer waard dan andere?

‘Waar we elkaar mee feliciteren, heeft onder meer te maken met de sociale bubbel waar je in zit,’ zegt sociaal psycholoog en relatietherapeut Pieternel Dijkstra. ‘Ga je om met mensen die werk ook heel belangrijk vinden, dan hebben zij waarschijnlijk meer oog voor jouw promotie dan contacten die daar minder mee hebben.’ Ook culturele normen spelen een rol. ‘Binnen alle culturen worden zaken die te maken hebben met leven en dood heel belangrijk gevonden,’ zegt Pieternel. ‘Daarom bestaan er veel rituelen rondom geboortes, trouwen – iets wat traditioneel de start van een gezin betekende – en de dood.’ 

De rituelen waarmee we levensgebeurtenissen vieren, verschillen per cultuur. In Nederland kun je doorgaans een kraamvisite plannen zodra het geboortekaartje in de bus ligt, maar in andere landen vertonen moeder en kind zich pas na drie maanden, weet Irene Stengs. Zij is antropoloog en doet onderzoek naar hedendaagse rituelen en populaire cultuur. ‘Ook binnen Nederland zijn er verschillen,’ zegt ze. ‘Zo horen bij een kraamvisite overal beschuit met muisjes, maar in Friesland bestaat daarnaast een poppeslok: een glaasje sterke drank om te proosten op de baby.’ Al die geritua­liseerde handelingen, zoals Irene ze noemt, doen hetzelfde: ze markeren een belangrijke verandering in het leven. 

Toch bestaan er geen rituelen voor álle mijlpalen. Je kunt een housewarming geven, een vriendschapsfeest organiseren en je nieuwe huisdier verwelkomen met een puppyshower, maar je moet zelf de slingers ophangen. Wat zegt dat over wat we belangrijk vinden? ‘Als je in het kaartenrek van een boekwinkel kijkt, zie je wat veel mensen belangrijk vinden,’ zegt ze. Een kleine selectie: veel plezier op schoolkamp, gefeliciteerd met je nieuwe zaak, sterkte met het verlies van je huisdier. Maar rituelen zijn toch vooral geconcentreerd rondom de levensloop. Al veranderen die rituelen wel, zegt Irene. ‘Genderrevealparty’s bestaan pas sinds 2008, en ook babyshowers en bridal showers zijn relatief nieuw. En steeds meer mensen geven een feestje om het samenwonen te vieren, nu er geen dwingende behoefte om te trouwen meer is in onze samenleving.’

Verder lezen? Het hele verhaal lees je nu in &C's 'Zuinig is het nieuwe chic'.